Ένα τέλος, μια νέα «πράσινη» αρχή

Το Αντίο και.. το καλημέρα

Την παραίτησή του από το νομαρχιακό συμβούλιο ανακοίνωσε επίσημα πριν λίγες μέρες σε συνέντευξη τύπου, ο πρώην Νομαρχιακός Σύμβουλος και νυν Ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων, Μιχάλης Τρεμόπουλος. Έπειτα από 11 χρόνια μαχών 11 χρόνια αγώνων

«Δεν ήθελα πραγματικά να αφήσω αυτή την υπόθεση στη μέση, παρόλα αυτά είμαι αναγκασμένος. Το καλό κλίμα, συνεννόησης που υπάρχει και έχει δημιουργηθεί μέσα στο Νομαρχιακό Συμβούλιο ελπίζω να διατηρηθεί». Ανέφερε ο κ. Τρεμόπουλος. « Εγώ από την μεριά μου θα κάνω το κάθε τι, ώστε να παραμείνει αυτό το κλίμα, τόσο για τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης και για τους ανθρώπους που μάχονται για την προσωπική τους αξιοπρέπεια, όσο και για μια στοιχειώδη διαφάνεια στις αποφάσεις της διοίκησης, για τη συμμετοχή και τη διαβούλευση», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Τρεμόπουλος. Όσον αφορά τους λόγους που τον οδήγησαν σε αυτή την παραίτηση σημείωσε: «Μπορεί να φαίνεται πως είναι το τέλος μίας διαδρομής, αλλά στην ουσία είναι η έναρξη μίας άλλης, ελπίζω και αυτής αναβαθμισμένης. Επειδή πιστεύω εδώ και χρόνια πως η οικολογική δράση πρέπει να έχει πάνω από όλα τοπικές αναφορές, γι’ αυτό και πολύ νωρίς ασχολήθηκα με την τοπική αυτοδιοίκηση και πιο συγκεκριμένα στο δήμο Θεσσαλονίκης και μετά στη Νομαρχία. Αυτή τη στιγμή συμπληρώνω 11 χρόνια. Θεωρούσα ότι μπορώ να τα βγάλω πέρα μέχρι το τέλος της θητείας μου, αλλά οι υποχρεώσεις στις Βρυξέλες και στο Στρασβούργο ως Ευρωβουλευτής και μετά την εκλογή μου ως αντιπροέδρου στην επιτροπή περιφερειακής ανάπτυξης και στην επιτροπή περιβάλλοντος και ασφάλειας των τροφίμων και δημόσιας υγείας, είναι αυξημένες».

Η νέα αρχή

«Έχω ήδη αναλάβει κάποιες υποχρεώσεις ως εισηγητής σε κάποια θέματα και οφείλω να πω ότι δεν τα γνωρίζω όσο τουλάχιστον θα ήθελα. Παράδειγμα είμαι εισηγητής σε ένα θέμα που αφορά την «φαρμακοεπαγρύπνηση». Συγκεκριμένα είναι ένας θεσμός που λειτουργεί, σε καλούς ρυθμούς, με καλή υποδομή και σε καλό κλίμα, αλλά ταυτόχρονα και εκεί υπάρχουν συμφέροντα που πιέζουν, τα οποία όμως έχουν ονοματεπώνυμο. Π.χ είναι περίπου 14.000 λομπίστες που προσπαθούν να περάσουν τις απόψεις, τα συμφέροντα και τις γραμμές τους φανερά στους ευρωβουλευτές. Όταν είσαι λοιπόν εισηγητής σε ένα τέτοιο θέμα, σε επισκέπτεται η ίδια η Ευρωπαϊκή φαρμακοβιομηχανία και όχι ο κάθε παρατρεχάμενος του Νομάρχη. Σήμερα σε μία εποχή που φαίνεται να υπάρχει ένα παγκοσμιοποιημένο διεθνές περιβάλλον, θα πρέπει οι πολίτες να νιώθουν και να έχουν αναφορές από το τοπικό επίπεδο, να διαχέονται οι εξουσίες και με βάση τις ευρωπαϊκές αρχές να παίρνονται αποφάσεις σε εκείνο το επίπεδο, που είναι πιο κοντά στον πολίτη. Γι’ αυτό και διάλεξα την επιτροπή περιφερειακής ανάπτυξης, γιατί από εκεί περνούν τα χρήματα, ενώ σε άλλες επιτροπές όπως το περιβάλλον η για άλλες που αφορούν την ενέργεια κινούμαστε σε ένα επίπεδο απόψεων. Παρόλο που δεν ήταν τομέας που είχα ασχοληθεί θεώρησα πως εκεί έπρεπε να δώσω βάρος». «Ελπίζω ότι η επόμενη διοίκηση στο Νομαρχιακό Συμβούλιο ή στην περιφερειακή αυτοδιοίκηση που λένε ότι θα δημιουργηθεί, θα αξιοποιήσουν ανθρώπους ικανούς από όλες τις παρατάξεις, οι οποίοι θα μπορούν να προσφέρουν στον τόπο, ώστε να υπάρχει μία άλλη πορεία», συμπλήρωσε ο κ. Τρεμόπουλος. Η αντικαταστάτρια του Μιχάλη Τρεμόπουλου στο Νομαρχιακό Συμβούλιο μετά την παραίτησή του, η Ελεονόρα Ζώτου σε δηλώσεις της στον τυπο, τόνισε: “Είναι μεγάλο το φορτίο για μένα, μετά την μακρόχρονη πορεία του Μιχάλη Τρεμόπουλου στην τοπική αυτοδιοίκηση. Όλα αυτά τα 11 χρόνια παρουσίας του, οι αγώνες που έχουμε κάνει μαζί για τα προβλήματα στο Νομό, είναι μία παρακαταθήκη για το μέλλον. Θα βάλω τα δυνατά μου για να κάνουμε ότι καλύτερο για το καλό του τόπου μας”.

Το Πράσινο Τρένο

Το Σάββατο 28 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε για πρώτη φόρα στη Βόρεια Ελλάδα μια πρωτότυπη μίνι καμπάνια από τους Οικολόγους Πράσινους. Η μίνι καμπάνια περιελάμβανε τη μίσθωση μίας αμαξοστοιχίας του ΟΣΕ, η οποία ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη με προορισμό την Κοζάνη αφού πρώτα σταμάτησε σε αρκετούς ενδιάμεσους σταθμούς (Αλεξάνδρεια, Σκύδρα, Έδεσσα, Φλώρινα, Πτολεμαϊδα).

Στόχοι της καμπάνιας ήταν:

• η διάδοση της χρήσης του σιδηροδρόμου ως περιβαλλοντικά φιλικό, οικονομικό αλλά και διασκεδαστικό μέσο.
• Η αφύπνιση των πολιτών με στόχο την προσέλκυση επενδύσεων από τις εκάστοτε κυβερνήσεις στον σιδηρόδρομο.
• Η γνωστοποίηση στο ευρύ κοινό των ωφελειών που μπορούν να προκύψουν από την ανάπτυξη του μέσου αυτού στην περιοχή τους.
• Ο συμβολισμός με την επίσκεψη στον Νομό Κοζάνης τον υπ’αριθμόν ένα ρυπαντή στην Ευρώπη με αέρια του θερμοκηπίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Επειδή είχα την τύχη να συμμετέχω στην πραγματικά αξιόλογη αυτή εκδήλωση, θα ξεχωρίσω μία στιγμή που πραγματικά με συγκίνησε και με έκανε να αναλογιστώ το πραγματικό κόστος του «σύγχρονου» τρόπου ζωής.

Η σκηνή άρχισε να εξελίσσεται όταν το τρένο αφού πέρασε μέσα από τα ορυχεία της ΔΕΗ μετά την Πτολεμαϊδα, ένα τοπίο που θα μπορούσε άνετα να γυριστεί ταινία με θέμα τον Πλανήτη Άρη, έφτασε στο μοναδικό κτίριο που απόμεινε από το χωριό Κομμανός του οποίου οι κάτοικοι υποχρεώθηκαν να το εκγαταλείψουν. Τον μισογκρεμισμένο και εγκαταλελειμμένο σιδηροδρομικό σταθμό του. Αφού σταμάτησε το τρένο στο σταθμό, ήρθε στο πρώτο βαγόνι που βρισκόμουν ο μηχανοδηγός του τρένου, περίπου 50 ετών. Μιλούσε με τρεμάμενη φωνή και έβγαλε μία φωτογραφία από το πορτοφόλι του. Η φωτογραφία έδειχνε μία παρέα περίπου 10 ατόμων, πρέπει να ήταν αρχές της δεκαετίας του εβδομήντα, μπροστά στο σταθμό του Κομμανού με λουλούδια, δέντρα και χαμογελαστά πρόσωπα, ενώ πίσω φαινόταν κάποια σπιτάκια. «Αυτός είναι ο πατέρας μου» είπε. «Ήταν και αυτός μηχανοδηγός! Εδώ μεγαλώσαμε! Κοίτα πως έγινε το μέρος!». Εκεί σταμάτησε. Μάζεψε τη φωτογραφία και θλιμμένος χώθηκε πάλι στην καμπίνα του οδηγού.

Για να έχουμε εμείς την πολυτέλεια να σπαταλάμε ενέργεια κάποιοι άνθρωποι ζουν κουβαλώντας μαζί τους τέτοιες φωτογραφίες γιατί το μέρος τους δεν υπάρχει πια. Πολύ σύντομα χιλιάδες ή ακόμη και εκατομμύρια άνθρωποι θα κουβαλούν μαζί τους τέτοιες φωτογραφίες και με δάκρυα στα μάτια θα μας αφηγούνται ιστορίες για το νησί τους, την πόλη τους, τις αγαπημένες τους παραλίες που δεν υπάρχουν πια. Η κλιματική αλλαγή μας χτυπά την πόρτα.

Αξίζει άραγε;

Μήπως αγκαλιάζοντας τον σιδηρόδρομο θα αποτρέψουμε τέτοιες σκηνές στο μέλλον;

Aργύρης Μπούρας

Εμβολιασμοί: Η άλλη άποψη

«Η κάθε αλήθεια περνάει τρία στάδια. Πρώτα γελοιοποιείται. Μετά πολεμάται. Και τελικά γίνεται αποδεκτή ως αυτονόητη».
Shopenhouer

Παρά την εξάλειψη πολλών ασθενειών τον προηγούμενο αιώνα, αρκετών κυρίως λόγω των καλύτερων συνθηκών υγιεινής και διαβίωσης, τα τελευταία τριάντα χρόνια υπάρχει μία έκρηξη νέων χρόνιων ασθενειών του νευρικού και ανοσοποιητικού συστήματος, κυρίως σε παιδιά. Παρά τις ιατρικές έρευνες και την τεράστια εξέλιξη στις τεχνολογίες διάγνωσης και θεραπείας, ο καρκίνος είναι η πρώτη αιτία θανάτου στον δυτικό κόσμο και τα αίτιά του παραμένουν άγνωστα. Παράλληλα, έρευνα που δημοσιοποιήθηκε στις Η.Π.Α. το 2002 αποκάλυψε ότι τα ιατρικά λάθη και οι παρενέργειες των φαρμάκων αποτελούν τον τρίτο λόγο θανάτου μετά από τον καρκίνο και τα καρδιακά νοσήματα. Οι αλλεργίες έχουν κυριολεκτικά εκτοξευθεί τα τελευταία είκοσι χρόνια και τα περισσότερα αντιβιοτικά είναι πλέον αναποτελεσματικά, καθώς η αντίσταση των προσαρμοσμένων πια βακτηριδίων αυξάνεται.
Παρά την καθαρή αύξηση των δαπανών για την υγεία, η ποιότητα της ζωής και της υγείας του ανθρώπου στις χώρες της Δύσης έχει επιδεινωθεί.

Τα εμβόλια αμφισβητούνται όλο και περισσότερο, όχι μόνο εξαιτίας των παρενεργειών τους, αλλά κυρίως εξαιτίας του ότι αποκαλύπτεται όλο και περισσότερo, ότι η αποτελεσματικότητά τους είναι μόνο υποθετική. Ο εμβολιασμός ή όχι ενός ατόμου πρέπει να είναι μία συνειδητή, ελεύθερη επιλογή. Ο εμβολιασμός είναι μια πλήρης ιατρική πράξη και οι πιθανές συνέπειές του δεν θα έπρεπε να υποτιμούνται. Θα πρέπει λοιπόν να αντιμετωπίζονται με την μέγιστη προσοχή και πλήρη γνώση των παρενεργειών τους.

Εδώ και αρκετές δεκαετίες έχει αναπτυχθεί σε Ευρώπη και Αμερική ένα κίνημα με σκοπό αφενός να ενημερώσει σχετικά με τις ανεπιθύμητες ενέργειες των εμβολιασμών και τις συνέπειές τους για την κοινωνία σε οικονομικό, κοινωνικό και ψυχολογικό επίπεδο αφετέρου να ενθαρρύνει την ελεύθερη επιλογή για εμβολιασμό.

Σύμφωνα με το National Vaccine Information Center των ΗΠΑ, οι γονείς πριν από κάθε εμβολιασμό πρέπει να θέσουν στον εαυτό τους τις εξής ερωτήσεις:

• Είναι αυτή τη στιγμή το παιδί μου άρρωστο εξαιτίας κάποιας ασθένειας;
• Είχε κάποια σοβαρή αντίδραση σε προηγούμενο εμβόλιο;
• Έχει ιστορικό το ίδιο – ή άλλο μέλος της οικογένειάς μου – αντίδρασης σε εμβόλια, σπασμούς ή νευρολογικές διαταραχές, αλλεργίες ή διαταραχές του ανοσολογικού συστήματος;
• Έχω ενημερωθεί για το άν το παιδί μου ανήκει σε κάποια κατηγορία υψηλού κινδύνου που μπορεί να παρουσιάσει κάποια αντίδραση στο εμβόλιο;
• Έχω ενημερωθεί πλήρως για τις πιθανές αντιδράσεις του εμβολίου που πρόκειται να κάνει;
• Ξέρω να αναγνωρίζω μια αντίδραση στο εμβόλιο;
• Ξέρω πώς και πού πρέπει να την αναφέρω;
• Γνωρίζω τον κατασκευαστή και τον αριθμό της παρτίδας του εμβολίου που πρόκειται να γίνει στο παιδί μου;

Γιορτές και η αποθέωση της κατανάλωσης

«ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΑ» ΓΙΑ ΛΟΓΟΥΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΤΟΣΟ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΟΣΟ ΚΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Ο καταναλωτισμός είναι εκείνη η ιδεολογία που εξισώνει την προσωπική ευτυχία με την αγορά υλικών αγαθών και την κατανάλωση και σχετίζεται άμεσα με την ιδεολογία της αέναης ανάπτυξης της παραγωγής (παραγωγισμός) και της συνακόλουθης αυξανόμενης χρήσης των φυσικών πόρων.
Οι γιορτές των Χριστουγέννων είναι συνήθως αφορμή για μια καταναλωτική εξόρμηση, η οποία έχοντας ξεφύγει από οποιαδήποτε λογικά πλαίσια κατευθύνεται συνήθως σε πλαστικά παιχνίδια, σε αλκοολούχα ποτά, σε λιπαρά φαγητά και ίσως και σε κάποια ταξίδια. Για όλα αυτά μάλιστα, τα τελευταία χρόνια και με την ενθάρρυνση της διαφημιστικής δύναμης των τραπεζών, γινόταν προσφυγή και σε διάφορα «εορτοδάνεια» με απαράδεκτους όρους, που βύθισαν σε μεγαλύτερη υπερχρέωση τους ήδη προβληματικούς οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Με την έκρηξη της οικονομικής κρίσης, ωστόσο, αντί να ακουστούν φωνές σύνεσης, άρχισαν να κυριαρχούν κακόηχες και πανικόβλητες κορώνες, κυρίως από την αμερικανική ήπειρο, για περισσότερη κατανάλωση, με διάφορες ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές προτροπές του στυλ «βγείτε να ψωνίσετε για να σώσετε την οικονομία»!
Το οικολογικό κίνημα, ακόμη και σε εποχές αφθονίας, στοχεύοντας σε πιο ποιοτικές κατευθύνσεις, προέτρεπε για εθελοντική λιτότητα, για κατασκευές του τύπου «φτιάξτο μόνος σου», για ανταλλαγές δώρων ή μεταχειρισμένων αντικειμένων (π.χ. bookcrossing) και συνειδητή κατανάλωση. Προέτρεπε για μια αλλαγή των καταναλωτικών προτύπων που θα μπορούσε να συνοδευτεί και με μια αλλαγή των παραγωγικών προτύπων και να οδηγήσει σε αλλαγές στις οικονομικές δομές, σε κατευθύνσεις πιο ήπιες και πιο προσαρμοσμένες στις κοινωνικές και τις περιβαλλοντικές ανάγκες.
Η εθελοντική απλότητα είναι ένας τρόπος ζωής, κατά τον οποίο τα άτομα συνειδητά επιλέγουν να μειώσουν τα επίπεδα κατανάλωσής τους. Ο Επίκουρος υποστήριζε ότι τα προβλήματα που προκύπτουν από το να διατηρεί κανείς έναν πολυδάπανο τρόπο ζωής ξεπερνούν τις απολαύσεις που αυτός προσφέρει. Συνεπώς, έφτανε στο συμπέρασμα ότι αυτά που είναι απαραίτητα για την ευτυχία, τη σωματική άνεση και τη ζωή την ίδια θα έπρεπε να διατηρούνται σε επίπεδα ελάχιστης δαπάνης. Ένας πιο πρόσφατος συγγραφέας, ο Henry David Thoreau έγραψε το κλασικό πλέον βιβλίο Walden (1854), όπου περιγράφει και υποστηρίζει έναν τρόπο διαβίωσης με απλότητα και ελάχιστες επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Ένας τέτοιος τρόπος ζωής περιλαμβάνει και διαφορετικές προσεγγίσεις εννοιών όπως η ποιότητα ζωής και η τεχνολογία. Ιδιαίτερα για την τελευταία, γίνεται σήμερα χρήση του όρου «κατάλληλη τεχνολογία» ή «εναλλακτική τεχνολογία», που περιλαμβάνει εφαρμογές που εξασφαλίζουν ενέργεια από τον ήλιο ή τον άνεμο, τρόφιμα από βιολογικές καλλιέργειες, βιοκλιματική αρχιτεκτονική, ενημέρωση από το ραδιόφωνο και το διαδίκτυο αντί της τηλεόρασης, κ.ο.κ.

Ενδιαφέρουσες πρωτοβουλίες από το εξωτερικό, αλλά και την Ελλάδα που προτείνουμε για περισσότερο προβληματισμό αποτελούν:
Το περιοδικό Ethical Consumer - http://www.ethicalconsumer.org/
Το ελληνικό παράρτημα της Fair Trade - http://www.fairtrade.gr/
Ανταλλαγές βιβλίων (bookcrossing): http://www.bookcrossing.com/ και το σχετικό ελληνικό φόρουμ: http://www.bookcrossing.com/forum/28, αλλά και http://greekbookcrossing.pbworks.com/
Η διεθνής ημέρα κριτικής στην κατανάλωση (Buy Nothing Day) που συντονίζεται από την οργάνωση Adbusters: https://www.adbusters.org/campaigns/bnd
Διεθνής εβδομάδα επιβράδυνσης (International Downshifting Week): http://www.downshiftingweek.com/ και Slow Movement: http://www.slowmovement.com/downshifting.php
Τα αντικαταναλωτικά Χριστούγεννα (Buy Nothing Christmas) που προωθούνται από μια καναδική θρησκευτική οργάνωση Μεννονιτών: http://www.buynothingchristmas.org/
Το δίκτυο της «ελευθεροκύκλωσης» Freecycle Network: http://www.freecycle.org/

Καλές και λιτές γιορτές!

Οι Οικολόγοι- Πράσινοι δύο μήνες μετά τις εκλογές

Του Ιωάννη Π. Παπαπανάγου

Μια σειρά αλλεπάλληλων «αιφνιδιασμών» ακολούθησαν το αποτέλεσμα των πρόσφατων βουλευτικών εκλογών, το οποίο δεν επιβεβαίωσε την προσδοκία αρκετών μελών των Ο-Π και όπως αυτή δημιουργήθηκε από τιςευρωεκλογές.
Η εντυπωσιακή εκλογική εμφάνιση, δηλαδή η εκλογή ευρωβουλευτή, μάλιστα του Μιχάλη Τρεμόπουλου, συγκεκριμένου και ιδιαίτερα γνωστού για την μακρά και συνεπή του δράση, σε όλο το φάσμα της πολιτικής οικολογίας, γέννησε πολλές προσδοκίες. Τούτο διότι, όπως θα εξηγήσω παρακάτω, δεν αναγνώσθηκε σωστά, ούτε η πολιτική συγκυρία, αλλά ούτε και η απήχηση του πολιτικού-ιδεολογικού λόγου των Ο-Π.
Μου δημιουργείται η υπόνοια ότι κάποιοι εξέλαβαν τοις μετρητοίς την επιτυχία αυτή και θεώρησαν ότι ο ριζοσπαστικός πολιτικός και ιδεολογικός λόγος του Μιχάλη Τρεμόπουλου κυρίως και των Ο-Π, είχε ευθεία αντιστοίχηση με την διάθεση των ψηφοφόρων, ως εάν να δημιουργήθηκε αιφνίδια ένα κύμα αριστερής οικολογικής τοποθέτησης και ως εκ τούτου ήταν λογικό αυτό να εκφραστεί στις βουλευτικές εκλογές.
Όμως όταν το ζητούμενο των εκλογών είναι η πολιτική εξουσία και η συμμετοχή σε αυτήν, κάτι που δεν χαρακτηρίζει τις ευρωεκλογές, οι πολίτες κινούνται κυρίως «πολιτικά» και όχι «ιδεολογικά». Ο αιφνιδιασμός λοιπόν της μη επιτυχίας υπέρβασης του ορίου 3% ωστόσο δείχνει να μην κινητοποιεί τουλάχιστον τα μέλη και τα στελέχη των Ο-Π.
Φαίνεται ότι τα προνόμια που προσέφερε στο κόμμα ο νόμος ως συνέπειες της εκλογής ευρωβουλευτή, τείνουν να υποκαταστήσουν τον κινηματικό χαρακτήρα του και να διαφοροποιήσουν τον χαρακτήρα της πολιτικής του δράσης: Παύει να είναι αυθόρμητος, οικολογικός, αλληλέγγυος αλλά μετατρέπεται σε λόγο δια των εκπροσώπων, θέλω να πω ότι οι Ο-Π δείχνουν να βολεύονται στην πολιτική δράση, αυτή των ανακοινώσεων της κεντρικής πολιτικής εκπροσώπησηςκαι να παίρνουν αποστάσεις από την παρουσία στους κοινωνικούς αγώνες.
Δείχνει επιπλέον να συμβαίνει και το αντίστροφο: Η κεντρική πολιτική εκπροσώπηση να συμπεριφέρεται με μια αυτάρκεια (και αυταρέσκεια) ως προς τις απαιτήσεις της συνεχούς πολιτικής παρουσίας και να μην υποστηρίζει την αυτονομία της έκφρασης των επί μέρους πολιτικών κινήσεων. Ακόμη χειρότερα, φαίνεται να μην είναι σε θέση να διαχειριστεί ένα ολοφάνερο πολιτικό κέρδος από τις εκλογικές αναμετρήσεις το οποίο σε κάθε περίπτωση κεφαλαιοποιούσε την ως τότε δράση της πολιτικής οικολογίας και των στελεχών της:
Δεν μπόρεσε να προχωρήσει σε μία οργανωτική επέκταση με την δημιουργία πολιτικών κινήσεων σε πιο εκτεταμένο γεωγραφικό πεδίο, ή πεδίο άλλων κοινωνικών αναφορών (χώροι εργασίας, πολιτισμού, εκπαίδευσης κλπ). Φέρεται, μερικές φορές να δρα σαν ένας γραφειοκρατικός μηχανισμός που επιχειρεί ,ματαίως βέβαια, να υποκαταστήσει την πρωτόβουλη πολιτική δράση των πολιτών. Γεννιέται μερικές φορές η απορία μήπως οι Ο-Π αργά αλλά σταθερά παρασύρονται στον εύκολο δρόμο της ίδρυσης μιας κομματικής γραφειοκρατίας που σκέφτεται, εκπροσωπεί αυθεντικά και δρα στο όνομα των «μαζών»…
Θα άξιζε τον κόπο να επιχειρήσουμε εδώ να προσεγγίσουμε και τις προσδοκίες των πολιτών ως προς τι εκείνοι θεωρούν αυθεντικό πολιτικό μήνυμα των Ο-Π.
Είναι μάλλον προφανές ότι ένας μεγάλος αριθμός πολιτών (ο μεγαλύτερος) που ψηφίζει Ο-Π δεν προσελκύεται από το αίτημα που ορθά προβάλλει το κόμμα, αυτό δηλαδή που θα μπορούσε να αποδοθεί από τον όρο «αλληλεγγύη», άλλωστε υπάρχουν άλλα κόμματα με ιστορική προσφορά στον τομέα αυτό και μάλιστα πολύχρονη.
Προσελκύεται από την ανάδειξη σε παγκόσμιο επίπεδο και ως κυρίαρχης μερικές φορές, της κρίσης του περιβάλλοντος. Ενστικτωδώς οι πολίτες θεώρησαν τους Ο-Π ως αυθεντικούς εκφραστές αυτής της τάσης (και όχι άλλους που εμφανίζονται και ως τέτοιοι, εννοώ των ΣΥΡΙΖΑ).
Αυτή είναι η μεγάλη πολιτική ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί.
Πρέπει με άλλα λόγια να ενισχυθεί η πολιτική παρέμβαση των Ο-Π προς την κατεύθυνση της προνομιακής τους πολιτικής αναφοράς και πάνω σε αυτήν κυρίως, να επιχειρήσουν να οργανώσουν τον ευρύτερο πολιτικό και ιδεολογικό τους λόγο, και να σταθεροποιήσουν τους δεσμούς τους με την κοινωνία, που φυσικά δεν πρέπει να θεωρούνται δεδομένοι, ώστε να διευρύνουν και τα όρια της πολιτικής οικολογίας πέραν μιας ευαίσθητης περιβαλλοντικής θέσης.
Για να γίνω σαφέστερος, δεν είναι υποχρεωμένοι οι πολίτες να κατανοήσουν τον χαρακτήρα της ριζοσπαστικής πολιτικής οικολογίας που διαπερνά το λόγο των Ο-Π, είναι υποχρεωμένοι εκείνοι όμως να τον καταστήσουν προσιτό.
Αυτό μεταξύ των άλλων σημαίνει διεύρυνση της πολιτικής οργάνωσης, και επιστροφή σε «ακτιβιστικές» πολιτικές με άμεσο και αναγνωρίσιμο τρόπο, με σεβασμό στην αυτονομία των κινήσεων και των πολιτών

Φτάνει πια με τους Μακεδονομάχους!

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ:
Νίκος Ταχιάος, μέλος Κ.Ε. ΝΔ,
πρώην αν. ΓΓ Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Αναπτυξιακής Συνεργασίας, ΥΜΑΘ


Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα είχατε την ευθύνη για τις οικονομικές σχέσεις με τις βαλκανικές χώρες. Η γενική σας εντύπωση είναι ότι έχουν αναπτυχθεί όσο θα μπορούσαν;
Δεν είναι εύκολη η απάντηση σε αυτό το ερώτημα. Κατ’ αρχήν, πρέπει να γίνει σαφές ότι, στην αρχή, αρκετοί είδαν στις γειτονικές μας χώρες ένα Eldorado. Αυτοί, οι πρώτοι δεν ήταν πάντα οι καλύτεροι πρεσβευτές της ελληνικής επιχειρηματικότητας, αφού ήταν και οι πιο ριψοκίνδυνοι. Το γεγονός αυτό θόλωσε κάπως την εικόνα της χώρας μας. Στην πορεία, τα πράγματα βελτιώθηκαν πολύ, ειδικά με τις τραπεζικές επενδύσεις και με την έξοδο ισχυρών ελληνικών brand-names. Παρόλα αυτά, υπάρχουν πολλά ακόμη που πρέπει να γίνουν, ειδικότερα στα Δυτικά Βαλκάνια. Πιστεύω όμως, ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις πρέπει να αναζητήσουν ευκαιρίες και στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας και στην Κεντρική Ασία. Βεβαίως, κάτω από το φάσμα της διεθνούς οικονομικής κρίσης, όλα αυτά είναι είτε διαπιστώσεις, είτε ευχολόγια. Η πραγματικότητα δείχνει μάλλον εσωστρέφεια.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η Ελλάδα απέκτησε πολλά ανοιχτά μέτωπα στην εξωτερική πολιτική, ορισμένα από τα οποία διατηρούνται ακόμη. Πόσο επηρεάζουν αυτά;
Πολύ! Από το ΄92 και μετά, η ελληνική πολιτική σκηνή σκοπιανοποιήθηκε πλήρως. Επικράτησαν εξωπραγματικές και υπερβολικές φοβίες, που ακόμη και σήμερα σημαδεύουν την πορεία του τόπου. Για παράδειγμα, ο πόλεμος των ταυτοτήτων ήταν ένα παράγωγο αυτού του κλίματος. Οι μακεδονομάχοι του 21ου αιώνα είναι ένα άλλο. Η συνηγορία στην πολιτική Μιλόσεβιτς ήταν ένα χαρακτηριστικό δείγμα του παραλογισμού που επιβλήθηκε. Υπήρξαν πολιτικοί που φάνηκαν να συζητούν τη διχοτόμηση της ΠΓΔΜ ή τη δημιουργία ομοσπονδίας Ελλάδος, Σερβίας και ΠΓΔΜ. Σήμερα, δεν μιλάμε καν για τα απόνερα αυτού του τσουνάμι, είμαστε ακόμη πάνω στο κύμα. Δεν βλέπω ακόμη προσγείωση στην πραγματικότητα.

Οι απόψεις που εισηγήθηκαν περισσότερη προσέγγιση με τις γειτονικές χώρες, χαρακτηρίστηκαν μέχρι και προδοτικές. Ποιοι κέρδισαν από αυτό;
Εάν όντως συνέβη κάτι τέτοιο, έχασε σίγουρα η Ελλάς. Όχι τόσο γιατί δεν αξιοποίησε τις ευκαιρίες, αφού οι εξωστρεφείς πολιτικοί και επιχειρηματίες τόλμησαν, όσο επειδή το να υπάρχει μία αδιόρατη διαχωριστική γραμμή μεταξύ πατριωτών και προδοτών μεταξύ των ελλήνων πολιτών είναι ντροπή για μία ευρωπαϊκή χώρα του 21ου αιώνα. Και δυστυχώς, υπάρχουν αρκετοί που συντηρούν αυτό το διαχωρισμό, ως μία οριζόντια διάκριση στα δύο μεγάλα –κυρίως- κόμματα.

Στα σύνορα μας υπάρχουν πολλά περιβαλλοντικά προβλήματα. Επηρεάζει το πολιτικό τοπίο την ουσιαστική αντιμετώπιση τους;
Βεβαίως, χωρίς όμως να είναι το καθοριστικό. Το πιο χαρακτηριστικό δείγμα είναι η διαχείριση των υδάτων του Αξιού. Η συζήτηση για το θέμα αυτό δεν έχει προχωρήσει, καθώς η πλευρά της ΠΓΔΜ βλέπει με καχυποψία ως συνομιλητή της την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Κατά τη γνώμη μου, η διαχείριση των διασυνοριακών υδάτων είναι το μεγάλο πολυμερές πρόβλημα της Βορείου Ελλάδος. Κάθε γειτονική χώρα έχει τις δικές της προτεραιότητες και τους δικούς της σχεδιασμούς. Ακόμη και η Βουλγαρία, ενώ είναι μέλος της Ε.Ε., είναι ιδιαίτερα δύσκαμπτη στο θέμα του Νέστου. Το κακό είναι ότι και η Ελλάς δεν έχει επιδείξει την καλύτερη διαγωγή, αφού δεν έχει ακόμη εκπονήσει διαχειριστικές μελέτες για τις δικές της λεκάνες απορροής, ώστε να διαπραγματεύεται από θέση αξιοπιστίας ή να μπορεί να εκμεταλλευθεί την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως πρέπει να κάνει για τα νερά του Έβρου με την Τουρκία.

Τι μπορεί να γίνει για να ενισχυθεί η συνεργασία της κοινωνίας των πολιτών στα Βαλκάνια;
Το σημαντικότερο είναι να αναπτυχθεί η κινητικότητα μεταξύ των χωρών των Βαλκανίων. Ήδη, με την ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στην Ε.Ε. έγινε ένα πρώτο βήμα. Η κατάργηση της βίζας για κάποιες από τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, που έρχεται αυτές τις ημέρες, είναι ένα άλλο σημαντικό βήμα. Από εκεί και πέρα, χρειάζεται η τοπική αυτοδιοίκηση και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις να αναλάβουν πρωτοβουλίες, ώστε να αμβλύνουν μία από τις βάσεις του βαλκανικού εθνικισμού, που είναι η ανάγκη να υπάρχει πάντα η απειλή του «άλλου». Δεν είναι εύκολο, πρέπει όμως να γίνει. Στην ιδεολογική βάση αυτού του στόχου πρέπει να είναι η υποχρέωση όλων μας να κτίσουμε ένα κοινό μέλλον και η Ελλάς, ως μέλος της Ε.Ε., μπορεί να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτό.

Στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις εμφανίζεται μία διάθεση για αλλαγή στο δήμο Θεσσαλονίκης. Πως το ερμηνεύετε και τι νομίζετε ότι πρέπει να κάνει η παράταξη που διοικεί εδώ και 24 χρόνια;
Το βρίσκω αναμενόμενο. Τα πάντα έχουν ημερομηνία λήξεως. Ο πολιτικός χώρος από το οποίον προέρχονται τα στελέχη της δημοτικής ομάδας που διοικεί σήμερα το Δήμο πρέπει να επιδιώξει να ευθυγραμμισθεί με το πνεύμα της κοινής γνώμης σε ό,τι αφορά τα πρόσωπα. Η άποψη μου είναι ότι αυτό και μόνο δεν αρκεί. Χρειάζονται μεγαλύτερες ανατροπές. Κυρίως, η απομάκρυνση από το κλίμα που περιγράφω σε προηγούμενη ερώτησή σας. Φτάνει πια με τους μακεδονομάχους. Χρειαζόμαστε μία ατζέντα για τη Θεσσαλονίκη του 2020.

Γράψατε ότι είστε στο facebook για να προωθήσετε το όραμα για μία Μεγάλη ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Η σημερινή ΝΔ για παράδειγμα δεν είναι μεγάλη; Συμμάχους μπορεί να έχει;
Εξαρτάται τι εννοείτε με τον όρο «σημερινή». Η Νέα Δημοκρατία της 4ης Οκτωβρίου, αυτή που άφησε πίσω του ο Καραμανλής, σίγουρα, είναι η μικρότερη Νέα Δημοκρατία, που είδαμε ποτέ. Η Νέα Δημοκρατία της μετά την 29η Νοεμβρίου εποχής είναι ακόμη ένα ερωτηματικό. Οπότε δικαιούμαι να μην απαντήσω ευθέως. Όσο για τους συμμάχους, το εάν αυτοί υπάρχουν θα κριθεί στο κοινωνικό πεδίο και όχι στη σύμπραξη ή μη με τους υπόλοιπους πολιτικούς σχηματισμούς, που κι αυτοί χρειάζονται αλλαγή.

Κοπεγχάγη: Η ώρα των αποφάσεων και όχι των λόγων

Του Ν. Χρυσόγελου,
μέλους της Γραμματείας, εκπροσώπου των Οικολόγων Πράσινων

H Παγκόσμια Συνδιάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή στην Κοπεγχάγη δεν είναι μια οποιαδήποτε συνδιάσκεψη. Ποτέ άλλοτε η ανθρωπότητα δεν βρίσκονταν μπροστά σε τόσο κρίσιμες στιγμές και επιλογές που θα καθορίσουν το μέλλον της ανθρωπότητας για τους επόμενους αιώνες. Ξέρουμε ακριβώς τι πρέπει να κάνουμε για να αποτρέψουμε το κλιματικό χάος και ξέρουμε πως μπορούμε να το κάνουμε και πότε πρέπει να το κάνουμε. Ζητούμενο είναι η πολιτική βούληση για τις αναγκαίες αλλαγές, που σίγουρα δεν είναι απλές. Απαιτείται μια σταδιακή αλλά βαθιά αλλαγή στο μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας μέχρι το 2050 ώστε να μειώσουμε τις εκπομπές αερίων που ευθύνονται για την αλλαγή του κλίματος κατά 85-90%. Κάτι τέτοιο οδηγεί και σε βαθιές αλλαγές στην οικονομία και το μοντέλο ανάπτυξης.
Οι επιστήμονες, οι Πράσινοι, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, η κοινωνία των πολιτών έχουν ξεκαθαρίσει ότι στην Κοπεγχάγη δεν πρέπει να προκύψει τίποτα λιγότερο από μια νομικά δεσμευτική συμφωνία με στόχους, χρονοδιαγράμματα, μηχανισμούς ελέγχου της εφαρμογής της και με οικονομικά μέσα για ενίσχυση των αναπτυσσόμενων χωρών.
Σχετικά με τα κρίσιμα θέματα που θα καθορίσουν την επιτυχία ή αποτυχία της «Κοπεγχάγης» το βασικότερο είναι το αν θα υπάρξει μια νομικά δεσμευτική συμφωνία ή απλώς μια πολιτική διακήρυξη προθέσεων αλλά όχι δεσμεύσεων. Θα υπάρξουν μηχανισμοί εφαρμογής των αποφάσεων ή όλα θα μείνουν σε επίπεδο διακηρύξεων και προθέσεων; Ένα άλλο κρίσιμο θέμα είναι οι στόχοι που θα υιοθετηθούν. Για να περιοριστεί η αύξηση της θερμοκρασίας σε επίπεδα κάτω από 2°C χρειάζεται να μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 35-40% μέχρι το 2020 και κατά 85-90% μέχρι το 2050. Υψηλοί στόχοι που όμως δεν θα αποτρέψουν την κλιματική αλλαγή, θα την περιορίζουν απλώς σε πιο «ελεγχόμενα» επίπεδα. Οτιδήποτε άλλο ως στόχος, πχ μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 10%, οδηγεί σε κλιματικό χάος (αύξηση της μέσης θερμοκρασίας κατά 3-6 °C).
Κρίσιμο θέμα, επίσης, είναι η στροφή της οικονομίας σε πράσινη κατεύθυνση στις βιομηχανικές χώρες αλλά και η χρηματοδότηση των αναγκαίων τεχνολογικών αλλαγών στις αναπτυσσόμενες χώρες. Έχει εκτιμηθεί ότι το κόστος αλλαγές αυτές φτάνει το 1-5% του Παγκόσμιου Ακαθάριστους Προϊόντος. Θα απαιτηθούν, επίσης, σε ετήσια βάση 100-120 δισεκατομμύρια ευρώ για βοήθεια προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, ποσό που θα πρέπει να προέλθει από τις αναπτυγμένες χώρες. Πολλοί υποστηρίζουν ότι τα ποσά αυτά θα πρέπει να είναι επιπλέον των ποσών που πρέπει να διατεθούν μέσω της αναπτυξιακής βοήθειας για την επίτευξη άλλων στόχων (Στόχοι Χιλιετίας για μείωση φτώχειας, εξασφάλιση πρόσβασης σε καθαρό νερό κα). Θα υπάρξουν δεσμεύσεις για αυτούς τους πόρους, θα προέρχονται από δημόσιες πηγές (και άρα θα προστεθούν σε τυχόν ιδιωτικούς πόρους, όπως προτείνουν οι Πράσινοι), θα καταλήξουν πράγματι σε δράσεις για το κλίμα (ή θα χαθούν λόγω της διαφθοράς που κυριαρχεί στις χώρες που χρειάζονται αυτούς του πόρους);
Στην Κοπεγχάγη δεν θα βρίσκονται μόνο οι κυβερνήσεις αλλά και η παγκόσμια κοινωνία των πολιτών και οι Πράσινοι, ώστε να πιεστούν οι κυβερνήσεις να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Όλες οι νεότερες επιστημονικές εκθέσεις καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το κλίμα αλλάζει πολύ πιο γρήγορα από όσο είχε υπολογίσει η τελευταία έκθεση του Διακυβερνητικού Πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή. Οι κυβερνήσεις και οι κοινωνίες πρέπει να αντιληφθούν ότι δεν έχουμε περιθώριο για άλλες αναβολές.
Η χώρα μας ανεξαρτήτως των αποτελεσμάτων της συνδιάσκεψης στην Κοπεγχάγη πρέπει να αποκτήσει ένα συγκεκριμένο και δεσμευτικό «Εθνικό Σχέδιο Προστασίας του Κλίματος και Προσαρμογής στις Νέες Κλιματικές Συνθήκες» με ορίζοντα το διάστημα 2010-2050 και με ενδιαμέσους στόχους, αξιολόγηση, βελτίωση. Η ελληνική κυβέρνηση στα λόγια φαίνεται να υιοθετεί κάποιους σχετικά πιο φιλόδοξους στόχους σε σχέση με αυτούς που ίσχυαν για τη χώρα μας λόγω των ευρωπαϊκών δεσμεύσεων μας. Από λόγια όμως σε αυτή τη χώρα άλλο τίποτα. Δυστυχώς στην πράξη, δεν υπάρχουν οι απαραίτητες δεσμεύσεις ότι όλα αυτά που αναγγέλλονται θα υλοποιηθούν. Σε οικονομικό επίπεδο, για παράδειγμα, δεν έχουν υπάρχουν έστω ενδείξεις ότι μπορούν να στηριχθούν έργα που θα οδηγήσουν σε φιλόδοξες παρεμβάσεις για εξοικονόμηση ενέργειας σε τουλάχιστον 2.000.000 κτίρια. Στις μεταφορές δεν έχει υπάρξει αλλαγή σχεδίων ώστε να μειωθεί η αυτοκίνηση και να βελτιωθεί δραστικά το σύστημα των δημόσιων συγκοινωνιών και του σιδηροδρόμου. Στα θέματα της παραγωγής ενέργειας είναι θετικές οι εξαγγελίες για τις ΑΠΕ αλλά δεν είναι ξεκάθαρο τι θα γίνει με τις λιγνιτικές μονάδες. Θα αντικατασταθούν σταδιακά με ΑΠΕ, όπως δήλωσε στη σχετική ερώτησή μου στο debate ο πρωθυπουργός, ή θα προκηρυχθούν οι νέες λιγνιτικές μονάδες, όπως πιέζουν πολλοί την κυβέρνηση;
Οι Οικολόγοι Πράσινοι προτείνουμε μια ειρηνική επανάσταση για το κλίμα και την ενέργεια που θα στηριχθεί σε βαθιές αλλαγές της οικονομίας, της ενεργειακής πολιτικής αλλά που θα συμβάλλει στη δημιουργία 100-150.000 νέων πράσινων θέσεων εργασίας, τη βελτίωση της καθημερινής ζωής των πολιτών και στην αντιμετώπιση τόσο της οικονομικής κρίσης στη χώρα μας όσο και των διαρθρωτικών προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας.

Μία προεκλογική διαπίστωση και τρεις μετεκλογικές προκλήσεις

Εδώ και μερικούς μήνες έχουμε ξεκινήσει στην εταιρεία to the point μία προσπάθεια να ανιχνεύσουμε, μέσα από σχετικώς απλές ερευνητικές προσεγγίσεις και συσχετίσεις ευρημάτων, ένα κατ’ αρχήν στίγμα του αδιαμόρφωτου, συμπαθούς αλλά και συγκεχυμένου στην αντίληψη των περισσοτέρων χώρου που εκφράζουν οι ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ. Όσα ακολουθούν είναι απλώς ενδεικτικά στοιχεία της ερευνητικής αυτής προσέγγισης που πρόσφατα ξεκίνησε και ελπίζουμε πως θα έχει συνέχεια.
μία προεκλογική διαπίστωση
Λίγες μέρες πριν τις εθνικές εκλογές του Οκτωβρίου, στα πλαίσια μιας μεγάλης έρευνας (T-point)* με κοινωνικό και πολιτικό περιεχόμενο και ιδιαίτερο προσανατολισμό σε ζητήματα της Θεσσαλονίκης, προέκυψε ένα αρκετά ενδιαφέρον εύρημα. Από καιρό η προεκλογική ατζέντα του ΠΑΣΟΚ είχε αρχίσει να αξιοποιεί επικοινωνιακά, με μεθοδικότητα και αρκετά συγκροτημένο και αξιόπιστο τρόπο, την -όχι ιδιαιτέρως ξεκάθαρη αλλά πάντως αναπτυσσόμενη- οικολογική ευαισθησία.
Η στρατηγική επιλογή του ΠΑΣΟΚ ήταν σαφής. Επεδίωκε να επενδύσει σε ακροατήρια νεαρής ηλικίας, με υψηλό μορφωτικό επίπεδο, ανησυχίες, διευρυμένες αναζητήσεις και κοινωνικές ευαισθησίες. Έτσι οργάνωνε την κυβερνητική του πρόταση αξιοποιώντας μια θεματολογία που αποτελούσε προνομιακό πεδίο των ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ και εν μέρει της ανανεωτικής αριστεράς.
Στην έρευνα θέσαμε μεταξύ άλλων και το ερώτημα «Με ποιο πολιτικό κόμμα συνδέετε τον όρο πράσινη ανάπτυξη;,-μια διατύπωση που μονοπωλούσε την προεκλογική ρητορεία του ΠΑΣΟΚ. Οι συμμετέχοντες σε ποσοστό 39% ανέφεραν ως πρώτη επιλογή τους το κόμμα των ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ. Ακολουθούσε το ΠΑΣΟΚ με 33% και τρίτος ο ΣΥΡΙΖΑ (11%).
Μεταξύ των νέων σε ηλικία ανθρώπων (18-34) σχεδόν ένας στους δύο δήλωνε ότι συνέδεε την πράσινη ανάπτυξη με το κόμμα των Οικολόγων και μόνο το 16,9% με το ΠΑΣΟΚ. Παρόμοια η εικόνα και μεταξύ των ανθρώπων με μέσο και υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης.
Επομένως, παρά την αδιαμφισβήτητη επικοινωνιακή ισχύ που είχε το μήνυμα ενός κόμματος που την περίοδο εκείνη διεκδικούσε την εξουσία και συνεπώς διατύπωνε και υποστήριζε εμφατικά την πρότασή του για τη διακυβέρνηση της χώρας, οι ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ είχαν καταφέρει να αντισταθούν στην πίεση, να διατηρήσουν αλώβητα τα βασικά συστατικά της ταυτότητάς τους και ανοιχτό το δίαυλο επικοινωνίας τους με τα προνομιακά για αυτούς ακροατήρια.
οι εκλογές
Ακολούθησαν οι εθνικές εκλογές στις οποίες οι ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ, αν και ενδυναμωμένοι, βρέθηκαν οριακά εκτός βουλής. Στην Α’ περιφέρεια Θεσσαλονίκης σημείωσαν υψηλότερο ποσοστό από αυτό της επικράτειας (3,45% έναντι 2,53%) ενώ Δήμο Θεσσαλονίκης το ποσοστό τους έφτασε το 3,83% - δεύτερο υψηλότερο μεταξύ των 14 δήμων της περιφέρειας.
Η ποσοστιαία αύξηση των δυνάμεων των Οικολόγων σε σχέση με τις εθνικές εκλογές του 2007 στην Α’ περιφέρεια της Θεσσαλονίκης ήταν της τάξης του 92% (+6.032 ψήφοι) και στον κεντρικό Δήμο της τάξης του 90% (+3.028 ψήφοι).
Αύξηση δυνάμεων υπήρξε και σε σχέση με τις Ευρωεκλογές του 2009, τόσο στην Α’ περιφέρεια (+15%) όσο και στο Δήμο Θεσσαλονίκης (+17%).
…και τρεις μετεκλογικές προκλήσεις
Μετά τις εκλογές η πρόκληση είναι πλέον προφανής για τους ΟΙΚΟΛΟΓΟΥΣ ΠΡΑΣΙΝΟΥΣ. Είναι ξεκάθαρο ότι στο νέο πολιτικό σκηνικό μπορούν να διεκδικήσουν σημαντικό ρόλο εάν:
• ενισχύσουν τη συνέπεια και την αξιοπιστία του λόγου τους
• συγκροτήσουν σταθερά χαρακτηριστικά στη φυσιογνωμία τους και
• διαμορφώσουν σαφή στρατηγική κοινωνικών και πολιτικών συμμαχιών
Σε πρόσφατη έρευνά μας** στην Α’ εκλογική περιφέρεια της Θεσσαλονίκης το πλαίσιο αυτών των προκλήσεων υποδεικνύεται εμμέσως από τρεις παραμέτρους που προέκυψαν μεταξύ άλλων ευρημάτων:
1. Διαπιστώσαμε κατ’ αρχήν μία κριτική στάση της κοινής γνώμης απέναντι στην επιλογή να μην δεχθεί η κυρία Μ. Βασιλάκου την πρόταση που της απηύθυνε ο Γ. Παπανδρέου να συμμετέχει στην κυβέρνηση. Σχεδόν ένας στους δύο (45%) χαρακτηρίζει λανθασμένη την απόφαση αυτή. Το εύρημα μπορεί να ερμηνευθεί ως έμμεση έκφραση μίας θετικής διάθεσης απέναντι στο ενδεχόμενο συνεργασιών και έχει ενδιαφέρον ότι τα ποσοστά κορυφώνονται μεταξύ των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ (60%) και των ψηφοφόρων των Οικολόγων (58%).
Όσοι απαντούν ότι ορθώς αρνήθηκε η κυρία Βασιλάκου τη συμμετοχή στην κυβέρνηση προτάσσουν ως κύριο λόγο (σε ποσοστό 37%) το γεγονός ότι η πρόταση απευθύνθηκε σε πρόσωπο και όχι στο κόμμα. Η απάντηση αυτή επιλέγεται από το 50% των ψηφοφόρων των Οικολόγων, γεγονός που προφανώς αποτυπώνει πολιτική κουλτούρα ενός καλού επιπέδου.
Η απολύτως αρνητική απάντηση στο ενδεχόμενο της συνεργασίας («Πιστεύω ότι οι Οικολόγοι δεν πρέπει να συνεργαστούν με το ΠΑΣΟΚ») επιλέγεται από το 28% των ερωτηθέντων. Μεταξύ των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ μόνο το 3% τοποθετείται αρνητικά απέναντι στο ενδεχόμενο της συνεργασίας ενώ υψηλότερο είναι το επίπεδο του σκεπτικισμού μεταξύ των ψηφοφόρων των Οικολόγων (33%).
Οι ψηφοφόροι των Οικολόγων που αξιολογούν ως λανθασμένη την απόρριψη της συνεργασίας διατυπώνουν σε υψηλό ποσοστό (43%) την αγωνία ότι ενδεχομένως, με τον τρόπο αυτό, υποθηκεύθηκε η δυνατότητα μελλοντικών συνεργασιών με το ΠΑΣΟΚ.
2. Η δεύτερη ερευνητική παράμετρος αφορά ένα πιο περιορισμένο αλλά πάντως εξαιρετικά ενδιαφέρον σκηνικό πολιτικών εξελίξεων: το Δήμο Θεσσαλονίκης.
Σε ένα σαφώς διατυπωμένο αίτημα αλλαγής της διοίκησης του δήμου που υποστηρίζεται σχεδόν από το 60% των ψηφοφόρων το κόμμα των ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ επιλέγεται από το 16,4% των ερωτηθέντων ως αναγκαίος και απαραίτητος εταίρος του σχήματος που θα διεκδικήσει με όρους επιτυχίας το δήμο. Η απάντηση είναι μάλιστα ιδιαιτέρως δημοφιλής (21%) μεταξύ των νέων και δυναμικών ηλικιακών ομάδων (35-55).

3. Η τελευταία παράμετρος αφορά την ουσιαστικότερη ίσως πρόκληση που έχουν να αντιμετωπίσουν οι Οικολόγοι: Ένα μήνα περίπου μετά την εκλογική αναμέτρηση του Οκτωβρίου αποτυπώνονται ήδη δείγματα της κινητικότητας, του συγκυριακού, ασταθούς και πολυσυλλεκτικού χαρακτήρα που έχει το σώμα των ψηφοφόρων των Οικολόγων. Αν και στην πρόθεση ψήφου (στο υποθετικό ενδεχόμενο προκήρυξης εκλογών) οι ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ εμφανίζονται να διατηρούν τις δυνάμεις τους (3,2%) στην Α’ περιφέρεια της Θεσσαλονίκης, εμφανίζονται να έχουν απολέσει έναν στους δύο ψηφοφόρους που τους είχαν στηρίξει τον Οκτώβριο.
Γκέλη Δούμπη
Διευθύντρια Στρατηγικής & Επικοινωνίας


ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ
* T-point - ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
to the point (25-28.08.09)
Δείγμα Α’ Εκλογικής περιφέρειας Θεσσαλονίκης 619 άτομα
**R-point - ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
to the point (10-17.11.09)
Δείγμα Α’ Εκλογικής περιφέρειας Θεσσαλονίκης 642 άτομα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ των ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ:Μια μεγάλη επιτυχία

Μετά από 4 ημέρες ζωηρών συζητήσεων, σε ολομέλεια και σε ομάδες εργασίας, σε ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων και μετά από ψηφοφορίες, οι Παγκόσμιοι Πράσινοι στο συνέδριό τους στο Σάο Πάολο της Βραζιλίας υιοθέτησαν μερικά σημαντικά ντοκουμέντα και ψηφίσματα, σε μια προσπάθεια να βάλουν τη σφραγίδα τους στον 21ο αιώνα.

Περισσότεροι από 1000 εκπρόσωποι από 80 χώρες και από κάθε ήπειρο του πλανήτη συμμετείχαν σε αυτό το συναρπαστικό συνέδριο, που εστίασε στον τρόπο με τον οποίο οι Πράσινοι μπορούν να παίξουν ηγετικό ρόλο στην καταπολέμηση της παγκόσμιας κλιματικής αλλαγής και να αναδειχτούν σε σημαντική πολιτική δύναμη για την διάδοση και αύξηση της ευαισθητοποίησης γύρω από τις περιβαλλοντικές προκλήσεις γενικότερα, τη δημοκρατία και την κοινωνική αλληλεγγύη.
Τους Οικολόγους Πράσινους της Ελλάδας εκπροσώπησε στο συνέδριο ο Μιχάλης Τρεμόπουλος.
Το παγκόσμιο Πράσινο Κίνημα, που αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς, υιοθέτησε ένα κοινό Σχέδιο Δράσης για την ερχόμενη δεκαετία, πάνω στο οποίο τα Πράσινα κόμματα και κινήματα σε όλον τον κόσμο θα συνεργαστούν με στόχο της συγκρότησης μιας νέας παγκόσμιας πολιτικής δύναμης.
Το Συνέδριο των Global Greens απάντησε με συνεκτικό και αναλυτικό τρόπο στην παγκόσμια πρόκληση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Υιοθέτησε και μια σειρά από σημαντικά ντοκουμέντα, όπως η Χάρτα για το αειφορικό μέλλον των μεγάλων πόλεων, για την προστασία της βιοποικιλότητας κ.α., με πιο σημαντικό κείμενο τη διακήρυξη «21 σημεία για τον 21ο αιώνα», δηλαδή ένα πρόγραμμα δράσης για τη διαμόρφωση πολιτικών σε ένα πλήθος ζητημάτων, από την προστασία του περιβάλλοντος μέχρι την προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης και από τη διατροφική ασφάλεια μέχρι τον διαπολιτισμικό διάλογο.

Τα βασικά σημεία της διακήρυξης είναι:
1. Προσπάθεια για ελάττωση των εκπομπών διοξειδίου άνθρακα μέχρι 40% ως το 2020 και 80% ως το 2050, σε συμφωνία με τη διακήρυξη του Κιότο
2. Παγκόσμια αξίωση για πρόσβαση σε καθαρό και ψηλής ποιότητας νερό.
3. Ίση πρόσβαση και οικονομικές δυνατότητες σε τροφή, ενάντια στα μεταλλαγμένα και υπό όρους τα βιοκαύσιμα.
4. Προώθηση των δράσεων για την προστασία της βιοποικιλότητας
5. Παγκόσμια συμμετοχή στην αειφορική ανάπτυξη και επιβολή ενός φόρου τύπου Τομπιν ως πηγή για οικονομική ανάπτυξη.
6. Οι αρχές του Δίκαιου Εμπορίου θα πρέπει να είναι η βάση για τις διεθνείς εμπορικές συμφωνίες
7. Προώθηση των «στόχων της χιλιετίας» σε θέματα όπως η ισότητα των φύλων, τη μείωση του υπερπληθυσμού, την υγεία, την εκπαίδευση, την απασχόληση
8. Δημιουργία ενός ανεξάρτητου παγκόσμιου διεπιστημονικού ερευνητικού συμβουλίου στον ΟΗΕ που θα διεξάγει επιστημονική έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη βασισμένη στις αρχές της οικολογίας, της αειφορίας και της δικαιοσύνης.
9. Ελάττωση της κατανάλωσης μη ανανεώσιμων φυσικών πόρων διαμέσου της ανάπτυξης πιο αειφορικών εναλλακτικών υλών, περιορισμού της καταναλωτικής ζήτησης, βελτίωσης της ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης υλικών, αύξηση της αποτελεσματικότητας.
10. Θεμελίωση και ενδυνάμωση της δημοκρατίας και των δημοκρατικών θεσμών, όπως η αντιπροσωπευτική και συμμετοχική διακυβέρνηση, ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, αναλογική αντιπροσώπευση και προγράμματα συμμετοχικού προϋπολογισμού.
11. Δημιουργία Συμβουλίου Περιβάλλοντος μέσα στον ΟΗΕ με παρόμοια βαρύτητα όπως το Συμβούλιο Ασφαλείας αλλά με κυκλική συμμετοχή μεταξύ των χωρών και χωρίς δικαίωμα βέτο.
12. Επανενδυνάμωση του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ και του Διεθνούς Δικαστηρίου, που θα συμπεριλαμβάνει σημαντικές προβλέψεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα σε όλες τις διεθνείς συμφωνίες.
13. Κατάργηση της θανατικής ποινής
14. Αναγνώριση των περιβαλλοντικών προσφύγων στη σύμβαση της Γενεύης
15. Ενίσχυση των σχέσεων και αύξηση της συνεργασίας μεταξύ των μεγάλων πόλεων σε μια αειφορική προοπτική
16. Προώθηση αειφόρων παραδοσιακών πρακτικών, με νομική προτεραιότητα στην Σύμβαση της Ουνέσκο πάνω από τους κανόνες του ΠΟΕ.
17. Υποστήριξη ενός ανοιχτού και δομημένου διαλόγου ανάμεσα στις παγκόσμιες θρησκείες (και του αθεϊσμού συμπεριλαμβανομένου) και του κοινοβουλίου των παγκόσμιων θρησκειών.
18. Ενίσχυση και βελτίωση των δικαιωμάτων των νέων
19. Διευκόλυνση της ίσης πρόσβασης σε θέματα ιατρικής περίθαλψης σχετικά με τις πανδημίες, όπως πχ η παγκόσμια πρόσβαση σε κάθε είδους φάρμακο.
20. Προώθηση της ειρήνης, αποφυγή των συγκρούσεων και αφοπλισμός, με πολύπλευρες διαδικασίες αποφυγής των συγκρούσεων σε «θερμές» περιοχές, ανάπτυξη της μη βίαιης κουλτούρας και ουσιαστική αντιμετώπιση κάθε εθνικιστικής, ρατσιστικής, μιλιταριστικής, μισαλλόδοξης και βίαιης πολιτικής ή συμπεριφοράς.
21. Διεθνές παρατηρητήριο για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις περιβαλλοντικές καταστροφές, με δυνατότητα για πολύπλευρες διεθνείς κυρώσεις

Το 3ο συνέδριο των Παγκόσμιων Πρασίνων θα γίνει στην Ευρώπη το 2013.

Νέα σελίδα για τους Οικολόγους Πράσινους

«Αλλάζουμε τη ζωή μας, αλλάζουμε την πολιτική» ήταν το κεντρικό σύνθημα στο τακτικό συνέδριο των Οικολόγων Πράσινων, που πραγματοποιήθηκε στις 28,29 και 30 Μαρτίου. Ένα νέο, 33μελές Πανελλαδικό Συμβούλιο και μια νέα Γραμματεία ήδη έχουν καταπιαστεί να υλοποιήσουν μια σειρά από σημαντικά πολιτικά ντοκουμέντα, που υιοθέτησε το συνέδριο.

Οι 231 σύνεδροι, από όλες τις περιοχές της χώρας, επιβεβαίωσαν μέσα από τις τοποθετήσεις τους στη διάρκεια των εργασιών του συνεδρίου και τις αποφάσεις που έλαβαν, ότι οι Οικολόγοι Πράσινοι είναι και νέα ανερχόμενη δύναμη, που συσπειρώνει όλους όσους και όσες επιδιώκουν να φέρουν στο προσκήνιο της πολιτικής τις πράσινες ιδέες και προτάσεις, με τη δική τους αυτόνομη πολιτική παρουσία και να αποτελέσουν μια δύναμη που θα επαναφέρει στο προσκήνιο την πολιτική ως διαδικασία συγκρότησης εναλλακτικών προτάσεων, που επιλύουν τα προβλήματα και διαμορφώνουν τις οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις σε μια οικολογική και κοινωνικά αλληλέγγυα προοπτική.

Οι εργασίες άνοιξαν με συζήτηση για την πράσινη οικονομία, με κεντρικό ομιλητή τον Φιλίπ Λαμπέρτς, εκπρόσωπο του Ευρωπαϊκού Πράσινου Κόμματος, ιδρυτικό μέλος των οποίων είναι οι Οικολόγοι Πράσινοι. Χαιρέτησαν και εκπρόσωποι όλων των κομμάτων –εκτός ΝΔ- καθώς και εκπρόσωποι κινήσεων πολιτών και αυτοδοικητικών σχημάτων.

Οι σύνεδροι κατέληξαν μέσα σε ένα πνεύμα ομοφωνίας σε μια σειρά σημαντικών αποφάσεων για:

- Την πολιτική συγκυρία και την πολιτική παρέμβαση των Οικολόγων Πράσινων στις νέες συνθήκες που διαμορφώνει η περιβαλλοντική κρίση, η πλήρως αποτυχημένη πολιτική της κυβέρνησης και η βαθιά κρίση του δικομματισμού αλλά και της πολιτικής των παραδοσιακών κομμάτων, που απελευθερώνει σημαντικά τμήματα της κοινωνίας από τα κομματικά τείχη και τις πελατειακές σχέσεις.

- Την στρατηγική και τακτική τους, την προετοιμασία τους για τις ευρωεκλογές του 2009, τις εθνικές εκλογές όποτε και να γίνουν και τις εκλογές του 2010 για την αυτοδιοίκηση.

- Την οργανωτική και πολιτική ανάπτυξη των Οικολόγων Πράσινων καθώς και για την αποσαφήνιση του πολιτικού προφίλ τους.

- Τον πολιτικό προγραμματισμό και τις παρεμβάσεις/δράσεις τους σε κεντρικά και ειδικά πολιτικά θέματα.

Όπως τονίζεται στην απόφαση «πολιτικός στόχος μας δεν είναι απλώς να υπερβούμε το 3% στις ευρωεκλογές (και στις εθνικές εκλογές, όποτε γίνουν) αλλά να συμβάλλουμε σε αναδιάταξη των κομματικών τειχών, με στόχο να αποκλειστούν πλέον οι μονοκομματικές κυβερνήσεις, που έδειξαν τα όρια τους στις όποιες εκδοχές, η παντοδυναμία των δύο κομμάτων εξουσίας και η κοινωνία των κολλητών. Είναι καιρός, με την καταλυτική παρουσία των Οικολόγων Πράσινων στην πολιτική σκηνή, να περάσουμε σταδιακά σε μια ισχυρή κοινωνία των πολιτών, συνταγματικά κατοχυρωμένη καθώς και σε πολυκομματικές κυβερνήσεις συνεργασίας, βασισμένες όμως σε πολιτικές προγραμματικές συμφωνίες δημόσια κατατεθειμένες. Μια τέτοια προοπτική είναι η μόνη αξιόπιστη εναλλακτική λύση απέναντι στην κρίση του δικομματισμού, σε σενάρια προσωποπαγών κομμάτων ή σχημάτων που επηρεάζονται από ιδιαίτερα επιχειρηματικά ή άλλα συντεχνιακά συμφέροντα ή σε πολιτικά σχήματα που μονίμως αντιστέκονται χωρίς να αντιπροτείνουν πολιτικές διεξόδους».

Ανυπολόγιστο ρίσκο

Η γενετική μηχανική, απάντηση στην πείνα;

Στην επίκαιρη συζήτηση για την παγκόσμια επισιτιστική καταστροφή γίνεται συνεχώς αναφορά για τις «νέες ποικιλίες» από τα εργαστήρια της γενετικής μηχανικής. Εντυπωσιακές διαφημιστικές υποσχέσεις δηλώνουν για τις μεταλλαγμένες ποικιλίες με καλύτερες θρεπτικές αξίες, με υψηλότερες αποδόσεις, ακόμα και με μικρότερες απαιτήσεις νερού. Η πρώτη γνωστή περίπτωση, το «χρυσό ρύζι» -με τη γενετική τροποποίηση να παράγει βιταμίνη Α- δεν έχει μπει ακόμα στην αγορά μετά από πάνω από 15 χρόνια έρευνας. Εντωμεταξύ έχει ανακοινωθεί το «σούπερ κεχρί για τους φτωχούς» με «περισσότερο σίδερο, διατροφικά αμινοξέα και βιταμίνες», «καλύτερα αφομοιώσιμο» και με τη δυνατότητα να αναπτυχθεί ακόμα και στην έρημο. Η πολυεθνική εταιρία Monsanto πείρε έγκριση για μια νέα ποικιλία σόγιας (Round-up Ready 2 yield, MON 89788) το Φεβρουάριο του 2008 στην Ιαπωνία, στις Φιλιππίνες και στη Ταϊβάν για να «αντιμετωπιστεί η παγκόσμια αυξανόμενη ζήτηση τροφίμων και καυσίμων».

Αυτές είναι οι υποσχέσεις των εταιρειών της βιοτεχνολογίας. Η πραγματικότητα όμως δείχνει μια άλλη εικόνα. Μετά από 20 χρόνια εξέλιξης και έρευνας της γενετικής μηχανικής, έχουν προκύψει μόνο δύο μεταλλάξεις, που καθορίζουν το 99% της παγκόσμιας καλλιέργειας ΓΤΟ: η ανθεκτικότητα σε ζιζανιοκτόνα και η ανθεκτικότητα σε έντομα (με Bt τοξίνες), για τέσσερα διατροφικά φυτά: καλαμπόκι, ελαιοκράμβη, σόγια και βαμβάκι..

Η καλλιέργεια ΓΤΟ απαιτεί προκαταβολικά ένα μεγάλο χρηματικό κεφάλαιο για το πολλαπλασιαστικό υλικό και τη αναγκαία σύγχρονη αγροτική τεχνολογία. Η σοδιές εξάγονται αποκλειστικά ως ζωοτροφή, ως πρώτη ύλη για τη βιομηχανία τροφίμων και παραγωγή ενέργειας στις δυτικές χώρες. Η μετατροπή των μεγάλων εκτάσεων για την καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένων φυτών ανάγκασε να μετοικήσουν πολλοί κάτοικοι από τις περιοχές τους στην Ασία και στη Λατινική Αμερική, χωρίς να έχουν τη δυνατότητα άλλης εργασίας. Καταστράφηκαν επίσης τα τροπικά δάση και η γονιμότητα των εδαφών και προκάλεσε φτώχια και πείνα. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, απειλούνται περισσότερα από 100 εκατ. άνθρωποι να πεθάνουν από τη πείνα ενώ οι γιγαντιαίες εταιρίες του εμπορίου δημητριακών αποκτούν κέρδη ρεκόρ (Cargills, ADM και Μonsanto).

Είναι φανερό ότι επιδιώκεται να μπει η γενετική μηχανική από τη πίσω πόρτα.

Πηγές: 1) «Der Spiegel» 17, 2008, 2) Monsanto, USA, press release 05.02.2008, 3) The Independent, UK 4.5.2008, Geoffrey Lean

Πιστωτική κάρτα για το κλίμα

Η βιομηχανία της γενετικής μηχανικής θεωρεί την αλλαγή του κλίματος ως τη μεγαλύτερη «πρόκληση για την ανάπτυξη», εφόσον η γεωργία παράγει μια πολύ σημαντική ποσότητα αερίων του θερμοκηπίου, π.χ. περισσότερη από ολόκληρο τομέα των μεταφορών. Έτσι, σχεδιάζονται τώρα ΓΤ φυτά, που πρόκειται να έχουν χαμηλότερες απαιτήσεις χημικών λιπασμάτων και ενέργειας. Υπάρχουν προσχέδια για τη γενετική μετάλλαξη ελαιοκράμβης, ζαχαροκάλαμου, καλαμποκιού και δημητριακών για την παραγωγή π.χ. μιας άλλης χημικής σύστασης ζάχαρης, λιγνίνης, κυτταρίνης, που δήθεν αυξάνουν την απόδοση αιθανόλης και βιοκαυσίμων. Ο υπολογισμός όμως του οικολογικού ισοζυγίου για τα ενεργειακά φυτά, σχετικά με τις εκπομπές των αερίων θερμοκηπίου έχει υπολογιστεί ότι είναι αρνητικός, όταν συμπεριληφθούν στον υπολογισμό τα απαραίτητα λιπάσματα και η κατανάλωση ενέργειας στο σύνολο της παραγωγικής διαδικασίας.

Με τη μείωση στη κατανάλωση λιπασμάτων, που είναι η σκέψη των βιοτεχνολογικών εταιρειών –όπως π.χ. η γενετικά τροποποιημένη δέσμευση βιολογικού αζώτου– θα μπορούσε να μειωθεί η επιβάρυνση του περιβάλλοντος από τα οξείδια του αζώτου. Εδώ φαίνεται πόσο αδιάφορο είναι για τους βιοτεχνολόγους επιστήμονες αυτό που πραγματοποιούν στη φύση τα βακτηρίδια με τη συμβίωση τους στα ψυχανθή φυτά. Θεωρούν ότι μια διαγονιδιακή ποικιλία μ’ αυτά τα χαρακτηριστικά θα μπορούσε να αναδειχθεί ως «πιστωτική κάρτα» για το κλίμα! Πρόκειται εδώ για ένα σύστημα μπόνους που έχει εισαχθεί στη βιομηχανία, στην περίπτωση λιγότερης παραγωγής αερίων του θερμοκηπίου από τα προβλεπόμενα. Με το ΓΤ πολλαπλασιαστικό υλικό -σύμφωνα με το ανάλογο “business plan”- θα μπορούσαν να γίνονται ακόμα και συναλλαγές τραπεζιτικών ομολόγων!!

Πηγή: The Wall Street Journal, USA 09. 10..2007

Γενετικά τροποποιημένα φυτά για την έρημο;

Η έρευνα για την ανάπτυξη γενετικά τροποποιημένων φυτών που ευδοκιμούν καλύτερα σε συνθήκες ξηρασίας, βρίσκεται στη προτεραιότητα των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών της βιοτεχνολογίας και προωθείται ιδιαίτερα με την ανάλογη προπαγάνδα (Dupont, Monsanto, Syngenta). Επειδή η άνοδος της θερμοκρασίας της γης και η έλλειψη νερού θεωρείται αναπόφευκτη, οι εταιρείες αυτές διεκδικούν μια «μεγάλη πρόκληση της αγοράς», στη δημιουργία πολλαπλασιαστικού υλικού προσαρμοσμένου σε αυτές τις συνθήκες.

Στα αίτια όμως για την αυξανόμενη ερημοποίηση, που εξαπλώνεται από τις ζώνες του Ισημερινού έως τις εγγύς περιοχές, συμπεριλαμβάνονται εκτός της αλλαγής του κλίματος και οι επιθετικές μέθοδοι καλλιέργειας των ΓΤΟ για την επίτευξη των οικονομικών τους στόχων. Η υλοτόμηση δασών, η μονοκαλλιέργεια, η χρήση καθολικών ζιζανιοκτόνων και χημικών λιπασμάτων, οδηγούν σε μια τεράστια διάβρωση, η οποία καταστρέφει κάθε χρόνο ευρύτερες περιοχές γόνιμου εδάφους. Το «επιστημονικό όραμα» των γενετιστών για την ανθεκτικότητα στη ξηρασία είναι η παραγωγή καινούργιων ποικιλιών με την μεταμόσχευση γονιδίων άλλων φυτών η μικροοργανισμών, έτσι ώστε το φυτό-δέκτης, να δημιουργήσει «βαθιές και δυνατές ρίζες, με τις οποίες μπορεί να απορροφήσει περισσότερο νερό, να το αποθηκεύει καλύτερα στα φύλα και στους βλαστούς και να δρομολογήσει την υγρασία απευθείας στο σχηματισμό του καρπού κι όχι στο σχηματισμό π.χ. φυλλώματος».

Η επιστημονική γνώση, όμως, για τα φυτά με φυσική ανθεκτικότητα στη ξηρασία δείχνει, ότι αυτή η ιδιότητα δεν εκφράζεται από «μερικά γονίδια», αλλά από μια προσαρμογή του συνόλου του γονιδιώματος, το οποίο ελέγχει το ορμονικό σύστημα σ’ όλη τη περίοδο ανάπτυξης του φυτού.

Πηγή: Reuters,13.01.2008, Carey Gillam, Biotech Companies race for drought-tolerant crops

Δεν εγκρίνει η Κομισιόν νέες ποικιλίες ΓΤΟ για καλλιέργειες

Στις 7 Μαΐου 2008 δεν έγιναν αποδεκτές τρεις νέες αιτήσεις έγκρισης γενετικά τροποποιημένων ποικιλιών από την Ευρ. Επιτροπή. Το ανώτερο όργανο της ευρωπαϊκής εκτελεστικής εξουσίας, με τα 27 μέλη του, δικαιολόγησε την απόφαση αυτή με την αναγκαιότητα να υπάρξουν περισσότερες επιστημονικές αναλύσεις για τις επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων και στο περιβάλλον.

Πρόκειται για αιτήσεις έγκρισης νέων αδειών κυκλοφορίας για την εμπορική καλλιέργεια στην Ευρώπη των ποικιλιών: καλαμπόκι 1507, της εταιρείας Pioneer Hi-breed, καλαμπόκι Bt 11, της εταιρείας Syngenta και η ποικιλία πατάτας «Amflora», της εταιρίας BASF (με αυξημένη ποσότητα αμύλου). Η Ε. Επιτροπή είχε επιτρέψει, μετά την άρση της απαγόρευσης το 2003 (Μορατόριουμ), την εισαγωγή και την εμπορία μίας σειράς ΓΤΟ, - δηλαδή χωρίς την έγκριση των κυβερνήσεων των χωρών κρατών ενώ από το 1998 δεν επέτρεψε τη καλλιέργεια νέων ποικιλιών ΓΤΟ. Όπως είναι γνωστό, υπήρξε μεγάλη αντίδραση της κοινής γνώμης της Ευρώπης για τις νέες αυτές ποικιλίες, ιδιαίτερα από την σημαντική ένσταση του Επιτρόπου Περιβάλλοντος Σταύρου Δήμα. Στη συνέχεια, για πρώτη φορά η Ε. Επιτροπή δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη πλειοψηφία στη διαδικασία της ψηφοφορίας που ακολούθησε.

Πηγή: Reuters, 07.05.2008, Jeremy Smith, UK

Λήγει έγκριση για το καλαμπόκι ΜΟΝ 810

Η μοναδική γενετικά τροποποιημένη ποικιλία, η οποία έχει έγκριση από το 1998 για καλλιέργεια -σύμφωνα με την Οδηγία 2001/18/EC είναι το καλαμπόκι ΜΟΝ 810. Πρέπει όμως να πάρει μια νέα άδεια κυκλοφορίας μέσα στο 2008, εφόσον μια έγκριση έχει ισχύ μόνο δέκα χρόνια. Αυτή η Οδηγία απαιτεί να ελεγχθούν από την EFSA (Ευρ. Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων), με τις εκάστοτε ισχύουσες νομικές διατάξεις, όλες οι εμπειρίες που έχουν προκύψει από την καλλιέργεια και την κατανάλωση.

Η παραγωγός εταιρεία Monsanto, αντί να εφαρμόσει ένα επιστημονικό σχέδιο παρακολούθησης για τις επιπτώσεις της διαφιλονικούμενης Bt πρωτεΐνης Cry1Ab, επεξεργάστηκε απλά ερωτηματολόγια, που συμπληρώθηκαν από τους ίδιους τους αγρότες. Η υπηρεσία δεν δέχτηκε αυτόν τον τρόπο για να εντοπιστούν οι βλάβες που προξένησε αυτή η καλλιέργεια ΓΤΟ στο περιβάλλον.

Πηγή:ACRE, 03.04.2008, Brian John

Επιμόλυνση ελαιοκράμβης στο Καναδά

Στο Καναδά περισσότερο από το 90% των πιστοποιημένων δειγμάτων πολλαπλασιαστικού υλικού ελαιοκράμβης που ελεγχθήκαν, περιείχαν μη αναμενόμενες επιμολύνσεις από ΓΤΟ. Έτσι, δεν είναι πλέον δυνατόν να υπάρξει μια παραγωγή απαλλαγμένη από ΓΤΟ η μια βιολογική παραγωγή ελαιοκράμβης.

(Ανακοίνωση του Dr. Rene van Acker σε μία ενημερωτική εκδήλωση, καθηγητή και προέδρου του τμήματος φυτικής παραγωγής του Πανεπιστημίου Guelph στην Αυστραλία)

Πηγή: The Canberra Times, Australia, 05.02.2008

Oικολογία, υγεία και κατανάλωση

Πρόταση για ένα νέο κίνημα οικο-καταναλωτών

Οι καταναλωτικές συμπεριφορές είναι γνωστό ότι συμβάλλουν σημαντικά στην απαξίωση του φυσικού περιβάλλοντος. Όμως η δύναμη των πολιτών ως καταναλωτών έχει σοβαρή οικονομική βάση και γι’ αυτό μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την παραγωγική διαδικασία και την ποιότητα των προϊόντων αλλά και το ίδιο το μέλλον του πλανήτη. Μένει να οργανωθούν.

Οι πολίτες, βέβαια, ολοένα και περισσότερο κατανοούν ότι η προστασία του περιβάλλοντος δεν αφορά απλώς τη διατήρηση κάποιων φυτικών ή ζωικών ειδών αλλά την ίδια τη βιολογική τους υπόσταση. Η υποβάθμιση και η ρύπανση του περιβάλλοντος ευθύνεται για το 40% των θανάτων σε όλο τον κόσμο, όπως απέδειξε το Πανεπιστήμιο Cornell (Ν. Υόρκη) ενώ μόνον η τακτική έκθεση σε χαμηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης μειώνει κατά 10% τον αναμενόμενο χρόνο ζωής (Πανεπιστήμιο Άμστερνταμ).

Οι κύριες αιτίες θανάτων τις τελευταίες δεκαετίες στις πλούσιες χώρες αλλά και στη δική μας οφείλονται σε καρκίνους, καρδιοπάθειες και αυτοκινητιστικά δυστυχήματα. Τα θύματα είναι περισσότερα από αυτά των πολέμων ή των επιδημιών παλαιότερων εποχών, αν και ταυτόχρονα με την εξάπλωση των εκφυλιστικών παθήσεων επανεμφανίζονται και ασθένειες που είχαν εξαφανιστεί.

Ειδικά από κάποια μορφή καρκίνου πεθαίνει το 24% των ευρωπαίων πολιτών και το ίδιο ποσοστό έχει επιβεβαιωθεί και για την Ελλάδα. Υποστηρίζεται βάσιμα ότι το 70% των καρκίνων οφείλεται σε περιβαλλοντικούς παράγοντες. Οι επιπτώσεις κλιμακώνονται: π.χ. κάθε αραίωση του στρώματος του όζοντος κατά 1%, αυξάνει κατά 1,4% την καρκινογόνο δράση των υπεριωδών ακτίνων, κάτι που έχει ως συνέπεια την αύξηση του καρκίνου του δέρματος κατά 3%.

Η υγεία της φύσης, λοιπόν, είναι και υγεία των ανθρώπων.

Γι΄ αυτό και προάσπιση της υγείας σημαίνει κυρίως παρέμβαση στις αιτίες που την υπονομεύουν καθημερινά. Τοξικές ουσίες και καρκινογόνοι παράγοντες, ρύπανση και επικίνδυνα τρόφιμα, ατυχήματα αλλά και ανθυγιεινοί τρόποι ζωής επιβαρύνουν την υγεία μας πολύ περισσότερο από ό,τι μπορεί να βοηθήσει η όποια ιατρική περίθαλψη.

Παρόλα αυτά, η βιομηχανοποίηση και εμπορευματοποίηση της παραγωγής από ένα τεχνοκρατικό, συγκεντρωτικό, καταναλωτικό μοντέλο είχε ως αποτέλεσμα τη χημικοποίηση της ζωής στο σύνολό της -και τώρα τη μετάλλαξή της- με στόχο τα μεγαλύτερα κέρδη.

Ειδικά η γεωργία, έγινε εντατική, υδροβόρα και χημικοσυντηρούμενη. Ως απάντηση, βέβαια, η βιομηχανία της γενετικής μηχανικής δεν πλασάρισε –προφανώς- την οργανική/βιολογική γεωργία αλλά τα μεταλλαγμένα, δηλαδή εντελώς νέες μορφές ζωής, που δεν θα είχαν ποτέ αναπτυχθεί με φυσικό τρόπο. Όμως η απελευθέρωση γενετικά τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον εμπεριέχει ανυπολόγιστους και μη αναστρέψιμους κινδύνους για την υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον ενώ βάζει σε κίνδυνο την ασφάλεια τροφίμων για τις επόμενες γενιές.

Είναι φανερό ότι η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση αποτελεί τον κοινό παρανομαστή μιας μεγάλης γκάμας ζητημάτων. Κάποια από αυτά, όπως τα μεταλλαγμένα, τα διατροφικά σκάνδαλα ή η κλιματική αλλαγή, φαίνονται να αφορούν κυρίως το περιβάλλον. Άλλα πάλι, όπως το παγκόσμιο εμπόριο και οι σχέσεις Βορρά-Νότου, μοιάζουν καθαρά οικονομικά. Στην πραγματικότητα, η κοινωνία υποτάσσεται: η κυριαρχία του ανταγωνισμού και η λογική του βραχυπρόθεσμου οικονομικού οφέλους ασκούν τεράστιες πιέσεις, τόσο στο περιβάλλον όσο και στην κοινωνία.

Με την ανάπτυξη της βιομηχανίας μέσα στον 20ό αιώνα, τόσο λόγω του μεγέθους του μηχανισμού της, όσο και λόγω των κερδοσκοπικών στόχων των οικονομικών δυνάμεων που την ελέγχουν, η ίδια η παραγωγή όχι απλώς επηρεάζει αλλά προσανατολίζει και καθορίζει την κατανάλωση. Δημιουργεί, μέσα από τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που προσφέρει, καινούργιους τομείς, καινούργιο αντικείμενο, καινούργιο περιεχόμενο στην κατανάλωση, που δεν συνδέεται κατ΄ ανάγκη με τις πραγματικές ανθρώπινες ανάγκες ή με τις φυσικές τους προτεραιότητες.

Η μεταπολεμική εισβολή του πλαστικού και των χημικών απορρυπαντικών στη ζωή μας, για παράδειγμα, ήρθε ως αποτέλεσμα των εφαρμογών της πετροχημικής βιομηχανίας και των συμφερόντων των μεγάλων εταιρειών χημικών προϊόντων. Στα συμφέροντα των εταιρειών πετρελαίου και της αυτοκινητοβιομηχανίας οφείλεται η θέση που πήρε το Ι.Χ. αυτοκίνητο στη ζωή μας τις τελευταίες δεκαετίες.

Μετά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο εκατομμύρια χημικές ουσίες έχουν μπει στη ζωή μας και πολλές απ’ αυτές εξακολουθούν να δολοφονούν εμάς και τον πλανήτη. Πιο συγκεκριμένα:

- Τα βαρειά μέταλλα (υδράργυρος, μόλυβδος, κάδμιο) εξακολουθούν να ρυπαίνουν τα νερά, τα ποτάμια, τις θάλασσες. Η τοξικότητά τους δημιουργεί στους θαλάσσιους οργανισμούς νευροφυσιολογικές διαταραχές, καρκινογενέσεις, μεταλλάξεις, ανατροπή της ενζυμικής και ορμονικής δραστηριότητας. Σημαντικό είναι το γεγονός της βιοσυσσώρευσης αφού έχει αποδεχθεί ότι π.χ. το κάδμιο στα μύδια μπορεί να είναι και 100 χιλιάδες φορές περισσότερο απ’ ότι στο νερό. Ο υδράργυρος ενώ έχει καταργηθεί στα γεωργικά μυκητοκτόνα, εξακολουθεί να χρησιμοποιείται από τη βιομηχανία χρωμάτων, χαρτιού, χλωρίου, καυστικού νατρίου, ηλεκτρικών συσκευών κτλ. Στη Μιναμάτα της Ιαπωνίας είχαν παρατηρηθεί εξαιτίας αποβλήτων βιομηχανίας πλαστικών ανωμαλίες στην όραση, πονοκέφαλοι, παράλυση άκρων, βλάβες στα έμβρυα κτλ. Ο μόλυβδος χρησιμοποιείται επίσης στη χρωματουργία, τις μπαταρίες, την υάλωση ειδών υγιεινής, πήλινων σκευών κτλ.

- Οι οργανοχλωριομένες ενώσεις είναι σταθερές, τοξικές, και βιοσυσσωρεύονται στους ζωντανούς οργανισμούς. Είναι πάνω από 11.000, δεν υπάρχουν στη φύση, γι’ αυτό και λένε ότι «ο Θεός έκανε 102 στοιχεία και ο διάβολος μόνο 1: το χλώριο». Οι επιπτώσεις τους είναι αυξημένη θνησιμότητα και δυσμορφίες (στα ψάρια), όγκοι, βλάβες στο ανοσοποιητικό σύστημα, στειρότητα, μείωση σπέρματος, καρκίνος του στήθους, αποβολές. Χρησιμοποιείται, ακόμη, στην παραγωγή φυτοφαρμάκων, CFC‘s, πλαστικών PVC, λεύκανση χαρτιού, απολύμανση νερού κτλ.

- Τα χημικά λιπάσματα έχουν ως συνέπεια τη συνεχή αύξηση της συγκέντρωσης νιτρικών αλάτων στα υπόγεια νερά. Τα νιτρικά μέσα στο σώμα μετατρέπονται σε νιτρώδη και μετά σε νιτροζαμίνες. Οι επιπτώσεις στα μωρά είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Η κατίσδειση του νερού που τα περιέχει, διαρκεί αρκετά χρόνια, γι’ αυτό και σήμερα πίνουμε τα νιτρικά από τα λιπάσματα της δεκαετίας του ’70.

Είναι αλήθεια πως η ελληνική αγορά «βομβαρδίζεται» τα τελευταία χρόνια από «πράσινα» προϊόντα, που δηλώνουν πως δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον, που ανακυκλώνονται, που διασπώνται κτλ. Σπρέι, σαμπουάν, μπαταρίες, απορρυπαντικά, φέρουν συχνά ετικέτα με την ένδειξη «προϊόν φιλικό προς το περιβάλλον». Όμως, πολλά από αυτά τα προϊόντα, που παράγουν μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες, δεν είναι και τόσο «αθώα». Χρειάζεται προσοχή και ενημέρωση. Και επιπλέον, στήριξη των πραγματικών «πράσινων» τεχνολογιών και επενδύσεων στη χώρα μας.

Γενικά, στις χώρες με υψηλό επίπεδο ανάπτυξης, το πρόβλημα είναι η ίδια η κατανάλωση, το επίπεδο και οι μορφές της. Οι γενικότερες διαβιωτικές συνθήκες επηρεάζονται αρνητικά από την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος αλλά και από τις συνθήκες στο χώρο διαμονής και εργασίας, από τον καταπιεστικό κοινωνικό μηχανισμό, από τη δυσκολία επικοινωνίας σε ανθρώπινο επίπεδο.

Ως προς την παραγωγική απασχόληση, ο χρόνος και η ένταση της εργασίας δεν μειώνεται αντίστοιχα με την αύξηση της παραγωγικότητας, γεγονός που οφείλεται τόσο στο υψηλό κόστος της κατανάλωσης όσο και στη συνεχή -τεχνητή- «ανανέωση» και «επέκταση» των «αναγκών». Βασικό «εργαλείο» για τη νέου τύπου εκμετάλλευση είναι η προσχεδιασμένη φθορά των προϊόντων ή η κατευθυνόμενη απαξίωσή τους, που αναγκάζει τους καταναλωτές είτε να αγοράζουν «φθηνά» αγαθά που θα πρέπει να αντικαταστήσουν σύντομα είτε να παρακολουθούν τη «μόδα».

Μεγάλο ποσοστό αυτής της πολυδάπανης –τελικά- κατανάλωσης αφορά την υπερκατανάλωση –δηλαδή την υπέρβαση των πραγματικών αναγκών- τη σπατάλη –με προϊόντα που προμηθεύεται κανείς χωρίς να χρησιμοποιεί- τον ανορθολογισμό –με τη μη σωστή ιεράρχηση- και τη δημιουργία τεχνητών «αναγκών», που ως σύνολο επιβαρύνουν αντί να διευκολύνουν τη ζωή των καταναλωτών.

Όμως ο ανεπτυγμένος κόσμος -αλλά και οι κυρίαρχες τάξεις σ’ όλο τον υπόλοιπο κόσμο- έχουν υιοθετήσει έναν τρόπο ζωής που είναι αδύνατο να διαδοθεί στο σύνολο των ανθρώπων. Για να γίνει αυτό θα χρειαζόμασταν αρκετούς πλανήτες. Για να μπορούν, λοιπόν, κάποιοι να «ευημερούν» -συχνά υπέρβαροι και με εκφυλιστικές αρρώστιες- κάποιοι άλλοι θα πρέπει να υποφέρουν και να υποσιτίζονται. Και, κυρίως, να παραμένουν εξαρτημένοι:

«Αν ψάχνεις για έναν τρόπο ώστε οι άνθρωποι να γονατίζουν μπροστά σου και να εξαρτώνται από σένα, νομίζω ότι η εξάρτηση στα τρόφιμα είναι ο καλύτερος τρόπος».

Είναι το λόγια του αμερικάνου γερουσιαστή Χιούμπερτ Χάμφρεϋ, ήδη από το 1957, που έγινε αργότερα αντιπρόεδρος των ΗΠΑ. Να γιατί η πείνα και ο υποσιτισμός αυξάνονται. Και να σκεφτεί κανείς ότι σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Τράπεζας -όπως ανέδειξε ο Ζακ Αταλί- για να εξαλειφθεί η κακή σίτιση και η πείνα σήμερα στον κόσμο θα αρκούσε να αποπροσανατολιστεί το 2% της παγκόσμιας παραγωγής δημητριακών προς εκείνους που το έχουν ανάγκη. Αντί γι’ αυτό, καταναλώνουμε κατά κεφαλή τρεις φορές περισσότερα δημητριακά από τους λαούς του «αναπτυσσόμενου» κόσμου, αφού τα μισά απ’ αυτά πηγαίνουν στη διατροφή των ζώων μας.

Είναι, λοιπόν, πάντα επίκαιρο το σύνθημα: «Εμείς να τρώμε καλύτερα, αυτοί να μην πεθαίνουν απ’ την πείνα».

Την ίδια στιγμή, ο καταναλωτισμός που αδειάζει τα ράφια των καταστημάτων σε Ευρώπη και Β. Αμερική, είναι μια από τις σημαντικές αιτίες της οικολογικής καταστροφής. Γι’ αυτό και οι καταναλωτές και ιδιαίτερα οι νέοι άνθρωποι πρέπει να αποφεύγουν τα προϊόντα που υποβαθμίζουν το περιβάλλον και υποσκάπτουν την υγεία της φύσης και των ανθρώπων. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα χρήσιμων προσωπικών κατευθύνσεων ή πρακτικών διεθνούς αλληλεγγύης –όπως το δίκαιο εμπόριο- που θα μπορούσαν να τους εμπνεύσουν. Όμως η απάντηση στο πρόβλημα δεν είναι μόνο το να καταναλώνουμε σωστά. Είναι κυρίως το να καταναλώνουμε λιγότερο και με ευθύνη απέναντι στον πλανήτη, τους συνανθρώπους μας και τις επόμενες γενιές.

Υπάρχει, λοιπόν, ανάγκη για έναν αναπροσανατολισμό του ίδιου του «καταναλωτικού κινήματος» σε μια συνολική οικολογική κατεύθυνση, στοχεύοντας στην αλλαγή του σπάταλου, εκμεταλλευτικού και ρυπογόνου μοντέλου παραγωγής και κατανάλωσης. Ένα νέο περιεχόμενο απαιτεί περιορισμό της σπατάλης πρώτων υλών και ενέργειας, υιοθέτηση καθαρών τεχνολογιών, ελαχιστοποίηση των επικίνδυνων παραπροϊόντων, μέγιστο βαθμό ανάκτησης, ανακύκλωσης κι επαναχρησιμοποίησης προϊόντων ή πρώτων υλών αλλά και κριτική στο μοντέλο υγείας, βάρος στην πρόληψη και τα εναλλακτικά θεραπευτικά συστήματα κ.α. Χρειάζονται, όμως, και νέες μορφές άμεσης δράσης, με κινητοποιήσεις των πολιτών και μέσω του Internet, με παρεμβάσεις σε σχολεία και πανεπιστήμια, με ουσιαστική υπεράσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων και της υγείας τους αλλά και με πραγματική περιφρούρηση του εισοδήματός τους, με δικτύωση σε χώρες παραγωγής των προϊόντων, με υπεράσπιση της φύσης και της βιοποικιλότητας, των δικαιωμάτων των ζώων, με κατάθεση εναλλακτικών λύσεων και υποδειγμάτων ενός άλλου τρόπου ζωής, μη καταναλωτικού, ουσιαστικά ανθρώπινου και οικολογικού.

Αλλά στο ζήτημα αυτό θα επανέλθουμε.

Μιχάλης Τρεμόπουλος

Κυκλοφοριακό: αυτοοργάνωση των πολιτών ΤΩΡΑ!

Είμαι μια από εκείνους που για λόγους ιδεολογικούς και πρακτικούς [ευθύνη απέναντι στο κοινωνικό σύνολο, δεν χρειάζεται να ψάχνω για παρκάρισμα και είναι φθηνά] χρησιμοποιούν τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Δεν μου αρέσει, όμως, να παίζουμε τους μάρτυρες [δηλ. να παίρνουμε το λεωφορείο μόνο επειδή το θεωρούμε προοδευτικό] και σκέφτομαι ότι ένα βήμα πολιτικό και πρακτικό είναι να προσπαθήσουμε την αυτοοργάνωση των πολιτών της πόλης μας, να απαιτήσουμε και να συμβάλλουμε στη βελτίωση των ΜΜΜ. Την άμεση βελτίωση. Πολίτες που χρησιμοποιούμε το λεωφορείο να οργανωθούμε κατά γειτονιά σε ομάδες. Η κάθε ομάδα θα εκλέγει έναν αντιπρόσωπο κι’ όλοι οι αντιπρόσωποι θα αποτελούν το συντονιστικό. Μπορεί να ξεκινήσει μ’ ένα μικρό κείμενο κι’ ένα τηλέφωνο κατά περιοχή που θα κολλήσουμε στις στάσεις του λεωφορείου μαζί μ’ ένα μοίρασμα κειμένου που θα μοιραστεί στις στάσεις και μέσα στα λεωφορεία. Να συνεχίσουμε μ’ ένα συνέδριο κάπου στο πανεπιστήμιο και να συντάξουμε ένα σχέδιο δράσης. Σύνθημα που προτείνω: ΩΣ ΕΔΩ!

Οι ομάδες αυτές λοιπόν μπορούν να δώσουν διέξοδο αυτοοργάνωσης σ’ όλον τον κόσμο που θέλει ν αντιδράσει αλλά δεν ξέρει πως. Γιατί μόνος είναι μικρός κι αδύναμος απέναντι στον ΟΑΣΘ, στην τροχαία, στη διοίκηση και το κράτος γενικότερα. Οργανωμένοι οι επιβάτες αποκτούμε πρόσωπο και δύναμη. Μπορούμε να ελέγξουμε την σύμβαση του ΟΑΣΘ, τον πληθυσμό που φορτώνει στα λεωφορεία, τον αριθμό των λεωφορείων που ρίχνει στο δρόμο, την καταλληλότητα των οχημάτων, το ποιος και πως ορίζει τον αριθμό των όρθιων επιβατών, τον έλεγχο των διαδρομών κ.λ.π. Να προτείνουμε συλλογικές αρνήσεις εισιτήριου κάθε που συλλαμβάνεται ο ΟΑΣΘ να παρανομεί, καταλήψεις λεωφορείων χωρίς παρεμπόδιση της μετακίνησης και με την συμμετοχή των επιβατών. Να αναρτήσουμε πινακίδες με τις προτάσεις μας και με τα δικαιώματα των επιβατών στις στάσεις και στα λεωφορεία. Να κινητοποιήσουμε ίσως και τις οργανώσεις των καταναλωτών. Σε τελική ανάλυση μπορούμε να ζητήσουμε ακύρωση της υπάρχουσας σύμβασης του κράτους με τον ΟΑΣΘ ως μονοπωλίου στις αστικές συγκοινωνίες, να προτείνουμε νομοθεσία που να ευνοεί ανταγωνιστικά ΜΜΜ στην προοπτική όμως ενιαίας λειτουργίας, ενιαίου εισιτηρίου και παροχής υπηρεσιών ΜΕ ΚΥΡΙΟ ΓΝΩΜΟΝΑ ΤΗΝ ΕΛΚΥΣΤΙΚΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟ ΚΕΡΔΟΣ ΚΑΠΟΙΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ.

Είναι ίσως ώρα να ξαναθυμηθούμε και το ΤΡΑΜ. Πειραιάς, Γιάννενα και Βόλος ζήτησαν από την ΤΡΑΜ Α.Ε. να κάνει μελέτες για τις πόλεις τους. Γιατί όχι και για τη Θεσσαλονίκη; Η τρύπα του ΜΕΤΡΟ να χρησιμεύσει στην διαμπερή διέλευση του προαστιακού στα πλαίσια μιας συνδυασμένης ανάπτυξης των ΜΜΜ βλέποντας κι έξω από την πόλη. Και να γίνουν βέβαια οι αναγκαίες προσαρμογές της μελέτης.

Να ζητήσουμε έναν διαφορετικό σχεδιασμό επίλυσης του κυκλοφοριακού, διεκδικώντας για τα ΜΜΜ τα χρήματα που διατίθενται στα ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας και προορίζονται για την υποθαλάσσια, το ΜΕΤΡΟ και την εξωτερική περιφερειακή. ΝΑ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΟΥΜΕ τους ΔΡΟΜΟΥΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΠΟΛΗ ΓΙΑ ΤΑ ΛΕΩΦΟΡΕΙΑ, ΤΟ ΤΡΑΜ, ΤΑ ΠΟΔΗΛΑΤΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΕΖΟΥΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ, ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΑΠΗΡΟΥΣ, ΤΟΥΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ. Να σηκωθούν τα παρκαρισμένα από τις βασικές αρτηρίες, τις ράμπες των πεζοδρομίων, τα πεζοδρόμια και τις στροφές των δρόμων. Ενδεχόμενα και διόδια στο κέντρο για τα Ι.Χ. Να υπάρξει αστυνόμευση. Το Ι.Χ. να είναι η τελευταία λύση.

Φαντάζομαι πως αν αρχίσουμε να σκεφτόμαστε τι μπορούμε να κάνουμε θα εκπλαγούμε ευχάριστα από τον πλούτο των προτάσεων που θα προκύψουν. Αρκεί να ξεφύγουμε στην πολιτική μας λειτουργία από τους κλειστούς χώρους και ν ανοιχτούμε στους δρόμους, στην κοινωνία. Αν καταφέρουμε να προκαλέσουμε αλλαγές ώστε να γίνουν πιο ελκυστικά τα ΜΜΜ, ίσως οι επιβάτες, οι δημότες, σε τελική ανάλυση ο κόσμος που κατοικεί σ’ αυτή την πόλη και γύρω από αυτήν, να γίνει πιο ευήκοος στις απόψεις μας, γατί είναι βασικό οι πολίτες να αλλάξουν άποψη για το Ι.Χ. και να στραφούν στα ΜΜΜ. Όταν ο πολίτης θα μπορεί να φθάνει στον προορισμό του εύκολα γρήγορα κι ευχάριστα, η ζωή του θα βελτιωθεί, θα ανέβει η αυτοεκτίιμηση του και σίγουρα θα αρχίσει να έχει κι άλλες απαιτήσεις παραπέρα βελτίωσης της πόλης.

Πρέπει να απαντήσουμε και σ ένα μεγάλο ερώτημα: Τι θα προτείνουμε για τα σταθμευμένα στους δρόμους αυτοκίνητα που πρέπει να φύγουν; Ποιες είναι οι λύσεις που προτείνουν στάθμευση αλλά δεν θα είναι φιλικές στην αυτοκίνηση με Ι.Χ.; Ενώ εδώ σκεφτόμαστε να κάνουμε πολλά parking μέσα στην πόλη, σε πολλές πόλεις του εξωτερικού που ήδη έχουν προχωρήσει σε επιτυχημένα μέτρα, απαγορεύουν την κατασκευή θέσεων στάθμευσης στα νέα κτίρια.

· Ποιες είναι οι οικονομικές δυνατότητες της πόλης μας σε επίπεδο σχεδιασμού;

· Ποιοι θα έχουν λόγο στο σχεδιασμό;

· Πως επιδρά το κυκλοφοριακό στην ποιότητα ζωής στην πόλη και στην οικονομία της πόλης;

· στην υγεία (παχυσαρκία, εκφυλιστικές ασθένειες, κατάθλιψη κτλ)

· σε τελική ανάλυση στην καθημερινή μας ευτυχία;

Με αφορμή το κυκλοφοριακό να δούμε τον επανασχεδιασμό της πόλης μας, όπως ανάφερα και στην αρχή, με ορίζοντα εκατονταετίας. Μια πόλη που αυτή τη στιγμή είναι συντονισμένη στην εξυπηρέτηση του Ι.Χ. αυτοκίνητου δηλαδή των εργολάβων δρόμων, των εμπόρων αυτοκίνητων και υγρών καυσίμων και των διάφορων πολιτευτών, που με οποιοδήποτε τρόπο εξυπηρετούν και εξυπηρετούνται από το κύκλωμα αυτό και να την κάνουμε πόλη για τους κατοίκους της.

Ο προοδευτικοί πολίτες που ζούμε στις πόλεις, να στραφούμε και στα άλλα προβλήματα της: Τους ελεύθερους χώρους, το πράσινο και την κακοποίηση που υφίσταται από τους Δήμους, το ενεργειακό, τις υποδομές, την ποιότητα του δημόσιου και του ιδιωτικού χώρου, την ποιότητα του αέρα, την διατροφή, την επικοινωνία, την σύγχρονη παιδεία, τον καθημερινό πολιτισμό, την οικονομία της πόλης. Είναι τα βασικά. Να καταλάβουμε ότι δεν αρκεί η ανακύκλωση, χρειάζεται μείωση της παραγωγής σκουπιδιών που σημαίνει ολιγοφαγία, στροφή στην ποιότητα και αντικαταναλωτική φιλοσοφία και πολιτική.

Κατ’ αντιστοιχία επίλυση του κυκλοφοριακού σημαίνει να κατεβούμε από το Ι.Χ., να περπατήσουμε [μέσα από ωραίες διαδρομές], να πάμε με ποδήλατο [σε ασφαλείς και ενιαίους ποδηλατοδρόμους συνεχούς ροής], να σχεδιάσουμε και να υλοποιήσουμε ελκυστικά ΜΜΜ, να πάρουμε πίσω τους δρόμους από τα Ι.Χ.! Να επιβάλλουμε την συμμετοχή μας στη λήψη των αποφάσεων.

Καζάνα Ντίνα,
αρχιτέκτων μηχανικός